Yeni nesil memurlar için emeklilik yaşı 2036'dan sonra 65'e yükselecek

Sosyal güvenlik sisteminde 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, bu tarihten sonra göreve başlayan memurların emeklilik şartlarını değiştirdi. Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş'ın değerlendirmelerine göre, yeni nesil kamu çalışanları için emeklilik yaşı ve aylık bağlama oranlarında kritik düzenlemeler uygulanıyor.

Emeklilik planlamasında 2036 yılı kritik bir eşik olarak öne çıkıyor. Karakaş'a göre, 9000 prim gününü 2036 yılından önce tamamlayan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor. Ancak prim gününü 2036 yılından sonra dolduranlar için emeklilik yaşı kademeli olarak 65'e kadar yükselecek.

Aylık bağlama oranlarındaki değişim, yeni nesil memurların emekli maaşlarını etkiliyor. Karakaş, yeni sistemde her 360 gün prim için yüzde 2 oranında hesaplama yapıldığını ve 9000 prim günü sonunda bu oranın yüzde 50'ye gerilediğini belirtti. Eski sistemdeki memurlarda bu oranların yüzde 75-85 bandında olduğu, yeni nesil memurların maaşlarının ise tüm çalışma hayatlarındaki kazanç ortalamalarına göre belirlendiği ifade edildi.

Sigortalılık başlangıcında 18 yaş kuralı esas alınırken, 18 yaşından önce ödenen primler toplam gün sayısına ekleniyor ancak sigortalılık başlangıcı 18 yaşın doldurulduğu tarih kabul ediliyor. Mahkeme kararıyla ergin kılınan 'kazai rüşt' kapsamındaki kişiler için ise 18 yaş öncesi çalışma tarihinin sigortalılık başlangıcı sayılması istisna olarak uygulanabiliyor.

Yeni sistemde emekli olan memurların çalışma hakları da kısıtlanmış durumda. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki memurlar, emekli olduktan sonra sigortalı bir işte çalışmaya başladıklarında emekli aylıkları tamamen kesiliyor. Bu gruptaki çalışanlara, eski sistemdeki gibi sadece destek primi ödeyerek çalışma imkanı tanınmıyor.