1960 tarihli bilimsel makalede işaret edilen 13 Kasım 2026 tarihi gündemde

Avusturya asıllı Amerikalı fizikçi Heinz von Foerster ve Illinois Üniversitesi'nden araştırmacıların 4 Kasım 1960 tarihinde Science dergisinde yayımlanan çalışması, dünya nüfusunun geçmişteki büyüme eğilimlerini temel alarak matematiksel bir model sunmuştu. Araştırmada, nüfus artışının son iki bin yıldaki hiper-üstel hızla devam etmesi halinde, 13 Kasım 2026 tarihinde insan nüfusunun teorik olarak sonsuzluğa yaklaşacağı sonucuna varılmıştı.

Von Foerster, gelecekteki nesillerin açlık sorunu yerine yaşam alanı yetersizliği ve aşırı kalabalık nedeniyle yaşamlarını kaybedebileceğini belirterek, "Koca koca torunlarımız açlıktan ölmeyecek, sıkışarak ölecekler" ifadesini kullanmıştı.

Söz konusu tarih, 1960'taki yayımlanmasından itibaren demograflar arasında tartışmalara yol açmıştı. Araştırmanın sunduğu küresel nüfus öngörülerinin 1990'lı yıllara kadar istatistiksel olarak isabetli kaldığı, ancak bu tarihten itibaren dünya genelindeki doğum oranlarında keskin bir düşüş yaşandığı belirtiliyor.

BM projeksiyonları, dünya nüfusunun 2084 yılında yaklaşık 10,3 milyar ile zirve noktasına ulaşacağını ve ardından gerilemeye başlayacağını öngörüyor.

Modern ekonomistlerin, azalan doğurganlık oranlarının aşırı nüfustan daha büyük bir tehdit oluşturabileceği, ekonomik durgunluk ve sağlık sistemleri üzerinde yük yaratabileceği konusunda uyardığı ifade ediliyor.