2026 Nobel Barış Ödülü Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'a verildi

Norveç Nobel Komitesi, 9 Ekim 2026 Cuma günü Oslo'da düzenlediği basın toplantısıyla 2026 Nobel Barış Ödülü'nün sahibini açıkladı. Ödül, uluslararası hukuk, insan hakları ve küresel adalet düzeninin geliştirilmesine yönelik çalışmalarıyla tanınan Güney Afrikalı hukukçu ve eski Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Navanethem "Navi" Pillay'a verildi.

Komite Başkanı Jørgen Watne Frydnes, Pillay'ın savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırımın uluslararası hukuk çerçevesinde yargılanabilmesi için olağanüstü bir cesaret ve dürüstlük sergilediğini belirtti. Pillay'ın kariyerinin, Güney Afrika'daki apartheid rejimine karşı verdiği hukuk mücadelesiyle başladığı ve uluslararası mahkemelerdeki kritik görevleriyle devam ettiği vurgulandı.

Pillay'ın son yıllardaki faaliyetleri arasında, Birleşmiş Milletler tarafından kurulan İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail'e İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu başkanlığı öne çıkıyor. Komisyonun Eylül 2025'te yayımladığı raporda, İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki uygulamalarının 1948 Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki fiilleri oluşturduğu sonucuna varılmıştı. İsrail hükümeti ise söz konusu raporun taraflı olduğunu savunarak değerlendirmeleri reddetmişti.

1941 yılında Güney Afrika'nın Durban kentinde Hint kökenli bir ailede dünyaya gelen 85 yaşındaki Pillay, apartheid döneminde hukuk alanında çalışan ilk beyaz olmayan kadınlardan biri oldu. Kariyeri boyunca Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (UCM) yargıçlık görevlerinde bulunan Pillay, tecavüz ve cinsel şiddetin soykırım suçu kapsamında değerlendirilebileceğine dair dönüm noktası niteliğindeki kararlarda rol oynadı.

Pillay'ın hukuk yolculuğu, Natal Üniversitesi'ndeki eğitiminin ardından Harvard Hukuk Fakültesi'nde tamamladığı doktora derecesiyle güçlendi. 1967 yılında Natal eyaletinde kendi hukuk bürosunu açarak bölgedeki ilk beyaz olmayan kadın avukat unvanını alan hukukçu, Nelson Mandela gibi apartheid karşıtı aktivistlerin savunmasını üstlenerek insan hakları mücadelesini uluslararası boyuta taşıdı.