51 ülkede borç faiz ödemeleri sağlık ve eğitim harcamalarını aştı

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), küresel borç krizinin boyutlarını içeren "Borç Dünyası" (World of Debt) başlıklı yeni raporunu yayımladı. Raporda, yükselen borçlanma maliyetlerinin gelişmekte olan ülkelerin kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırdığı ve sağlık ile eğitim gibi temel kalkınma önceliklerine ayrılan kaynakları ciddi şekilde kısıtladığı belirtildi.

Rapora göre, dünya genelinde 3,7 milyar insanın yaşadığı 51 gelişmekte olan ülkede kamu borcuna ilişkin faiz ödemeleri, devletin sağlık veya eğitim harcamalarını geride bıraktı. Gelişmekte olan ülkelerin 2025 yılında kamu borcu için yaklaşık 1 trilyon dolar net faiz ödemesi gerçekleştirdiği, bu rakamın 2010 yılındaki seviyenin yaklaşık üç katına ulaştığı kaydedildi.

Küresel kamu borç stokunun 2010 yılında 49 trilyon dolar seviyesindeyken, 2025 yılında 111 trilyon dolara yükseldiği bildirildi. Toplam borç stokunun üçte ikisinden fazlası gelişmiş ekonomilere ait olsa da, borç artış hızının gelişmekte olan ülkelerde daha yüksek seyrettiği vurgulandı. Gelişmekte olan ülkelerin kamu borçlarında ortalama yüzde 5,2 faiz oranıyla karşı karşıya kaldığı, gelişmiş ülkelerde ise bu oranın yüzde 2,2 seviyesinde olduğu ifade edildi.

2022 yılından bu yana dış kamu borcu faiz ödemelerinin, gelişmekte olan ülkelere sağlanan net yeni kredi miktarını aştığı tespit edildi. Bu durumun dış borçlanmanın kalkınma için ek kaynak yaratmadığını, aksine ülkeleri daha yüksek maliyetli yerli borçlanmaya ittiğini gösterdiği belirtildi. UNCTAD, yükselen maliyetlere karşı küresel bir adım olarak "Borçlular Platformu"nun etkinleştirilmesi gerektiğini önerdi.