Sivil toplum kuruluşlarından kuş ölümlerini önlemek için eylem planı çağrısı

Türkiye'deki sivil toplum kuruluşları, 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü kapsamında yaptıkları ortak açıklama ile elektrik hatlarından kaynaklanan kuş ölümlerinin durdurulması için acil önlem alınması çağrısında bulundu. WWF-Türkiye, Doğa Derneği, Eko Alan ve Kuş Kolektifi öncülüğünde hazırlanan açıklamaya 70'i aşkın kuruluş destek verdi. Kuruluşlar, ilgili kamu kurumlarının koordineli bir şekilde hareket ederek 'Ulusal Göç Yolları Güvenliği Eylem Planı' oluşturmasını istedi.

Ortak açıklamada, İstanbul Tahtakale'de 2026 yazında tek bir noktada 106 leyleğin elektrik akımına kapılarak hayatını kaybettiği belirtildi. Uzmanlar, bu durumun buzdağının sadece görünen kısmı olduğunu ve Trakya ile Anadolu genelinde benzer vakaların raporlanmadığını ifade etti. Özellikle geniş kanatlı türlerin dinlenme noktası olarak kullandıkları elektrik direklerinde büyük risk altında olduğu vurgulandı.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ornitoloji Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Kiraz Erciyas Yavuz ise göçmen kuşların korunması için tüm göç yolu boyunca ülkelerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti. Yavuz, BirdLife International, EuroNatur ve Tour du Valat tarafından hazırlanan rapora dayanarak, Akdeniz havzasında her yıl 36 milyona varan kuşun yasa dışı yollarla öldürüldüğünü veya yakalandığını aktardı.

Prof. Dr. Yavuz, Akdeniz havzasındaki 46 ülkenin yüzde 83'ünün, kuşların yasa dışı avlanmasını 2030 yılına kadar en az yüzde 50 azaltmayı hedefleyen Roma Stratejik Planı kapsamındaki önlemleri henüz hayata geçirmediğini söyledi. Yavuz, yasal boşlukların giderilmesi, bilimsel izleme çalışmalarının güçlendirilmesi ve ülkeler arası iş birliğinin artırılması gerektiğini ifade etti.

Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Afrika arasındaki kritik göç rotaları üzerinde yer aldığına dikkat çeken kuruluşlar, göçmen kuşların yaşamlarını sürdürebilmeleri için üreme, göç ve kışlama alanlarının tamamında koruma sağlanması gerektiğini belirtti. Özellikle göç sırasında kullanılan sulak alanların ve doğal yaşam alanlarının korunmasının hayati önem taşıdığı kaydedildi.