AB Komisyonu genişleme politikasını dört temel başlıkta yeniliyor

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, aday ülkelerin üyelik müzakerelerinin son aşamasına yaklaştığı bir dönemde, Birliğin yeni üyeleri kabul etmeye yönelik kurumsal hazırlıklarını içeren reform önerileri üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'de düzenlenen Hırvatistan Büyükelçiler Konferansı'nda konuşan Kos, genişleme politikasının mevcut uluslararası ortam doğrultusunda yeniden şekillendirilmesi gerektiğini belirtti.

Hazırlanan reform önerileri dört ana başlık altında toplanıyor. İlk olarak, AB antlaşmalarında köklü bir değişikliğe gitmeden karar alma süreçlerinin daha esnek hale getirilmesi ve kriz dönemlerinde tek bir üye ülkenin diğerlerini engelleyebildiği alanların azaltılarak kurumların daha işlevsel kılınması hedefleniyor. İkinci başlık, yeni üyelerin demokratik standartlar ve hukukun üstünlüğü konusunda geriye gitmesini önleyecek daha güçlü denetim mekanizmalarının oluşturulmasını kapsıyor.

Reform paketinin diğer iki ayağını ise aday ülkelerin Birliğe aşamalı olarak entegre edilmesi ve yeni üyeliklerin Birlik bütçesi, tek pazar dengeleri ve kurumlar üzerindeki etkilerini yönetmek amacıyla kapsamlı geçiş tedbirlerinin uygulanması oluşturuyor. Kos, genişleme sürecinde 'ya hep ya hiç' anlayışından uzaklaşılması gerektiğini savunarak, aday ülkelere üyelik öncesinde somut faydalar sağlayacak kademeli entegrasyon yöntemlerinin geliştirilmesi çağrısında bulundu.

Demokratik değerlerin korunmasına yönelik uyarıda bulunan Kos, Birliğin gelecekteki güvenliği için 'Truva atlarını içeri almamamız gerekiyor' ifadesini kullanarak, yeni üyelerin bugün veya gelecekte demokratik normlardan sapmasını engelleyecek mekanizmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Ayrıca AB bütçesinin, genişleme sonrası da Birliğin önceliklerini finanse edebilecek yapıda tutulması gerektiği kaydedildi.

Komisyonun genişleme sürecine ilişkin bu önerilerini, 15-16 Ekim tarihlerinde yapılması beklenen AB liderleri görüşmeleri öncesinde gündeme getirmesi öngörülüyor. Kos, mevcut durumu Soğuk Savaş sonrası yaşanan büyük genişleme dönemine atıfta bulunarak, AB'nin yeni bir 'Helsinki Anı' ile karşı karşıya olduğunu ifade etti.