AİHM Büyük Dairesi Osman Kavala'nın en kısa sürede serbest bırakılmasına hükmetti

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, 2017 yılından bu yana cezaevinde bulunan Osman Kavala'nın ikinci başvurusuna ilişkin kararını 25 Ağustos Salı günü Fransa'nın Strazburg kentindeki İnsan Hakları Binası'nda kamuya açık bir oturumda açıkladı. Mahkeme Başkanı Mattias Guyomar tarafından duyurulan kararda, tespit edilen ihlallerin ciddiyeti nedeniyle Kavala'nın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılması gerektiği vurgulandı.

AİHM Başkanı Guyomar, Türkiye'nin Kavala hakkındaki önceki kararı uygulamadığını belirterek, mahkemenin Kavala'nın tutukluluk nedenlerinin Gezi Parkı protestolarındaki rolü ve bir insan hakları savunucusu olması olduğunu ifade etti. Karar kapsamında ayrıca, tespit edilen hak ihlalleri nedeniyle Türkiye'nin Osman Kavala'ya manevi tazminat ödemesine hükmedildi.

Osman Kavala, 25 Nisan 2022 tarihinde Gezi Parkı eylemleriyle bağlantılı olarak "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmış, bu karar Yargıtay tarafından 2023 yılında onanarak kesinleşmişti. AİHM Büyük Dairesi tarafından verilen bu karar ile Türkiye açısından kararın yeniden incelenmesine yönelik olağan itiraz yolu da sona erdi.

Türkiye hükümeti, Kavala'nın 9 Haziran 2022 ve 24 Ekim 2023 tarihli iki bireysel başvurusunun Anayasa Mahkemesi (AYM) önünde derdest olduğunu belirterek, AİHM başvurusunun erken yapıldığını savunmuştu. Ancak mahkeme, Kavala'nın 8,5 yılı aşkın süredir kesintisiz olarak özgürlüğünden yoksun bırakılmasını dikkate aldı.

Anayasa hukukçusu Prof. Dr. Tolga Şirin, kararın Türkiye'deki yargı bağımsızlığı, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması ve siyasi saiklerle tutuklamalar gibi yapısal sorunlara yanıt niteliğinde olduğunu belirtti. Şirin, kararın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına ilişkin kısmının, AİHM'in Abdullah Öcalan hakkında verdiği "umut hakkı" kararını da yeniden gündeme getirebileceğini ifade etti.