Antidepresan kalıntıları balıkların sinir sistemini etkiliyor

Tokyo Bilim Üniversitesi ve Kochi Üniversitesi bünyesindeki araştırmacılar, insanların kullandığı antidepresanların atık sular aracılığıyla su ekosistemlerine karışmasının balıklar üzerindeki etkilerini inceledi. Yapılan çalışma, ilaç kalıntılarının nehir ve okyanuslara ulaşarak balıkların beyin kimyasını ve sinir sistemindeki proteinleri etkileyebildiğini ortaya koydu.

Araştırma kapsamında medaka ve ayu adlı iki Japon balığı türü üzerinde yapılan testlerde, balıkların antidepresanlara karşı insanlardan daha duyarlı olduğu belirlendi. Bilim insanları, balıklardan elde edilen genleri klonlayarak ürettikleri genetiği değiştirilmiş insan hücreleri aracılığıyla, ilaçların monoamin taşıyıcıları olarak bilinen proteinler üzerindeki etkisini gözlemledi.

Çalışmada, serotonin, dopamin ve norepinefrin gibi nörotransmitterlerin düzenlenmesinde görev alan SERT, DAT ve NET proteinleri ele alındı. Elde edilen bulgulara göre, balıklardaki serotonin taşıyıcısını (SERT) devre dışı bırakmak için gereken ilaç konsantrasyonunun, insanlardaki karşılığına kıyasla bazen 10 kattan daha düşük olduğu tespit edildi.

Tokyo Bilim Üniversitesi'nden Profesör Shinichi Miyagawa, ağustos ayında yaptığı açıklamada, balıklardaki temel moleküler hedeflerin insanlardaki karşılıklarından daha duyarlı olabileceğini belirtti. Miyagawa, bu durumun sudaki yaban hayatının farmasötik maddelere maruz kalmasının potansiyel risklerine dair önemli ipuçları sunduğunu ifade etti.

İlaçların vücuttan idrar yoluyla atılmasıyla birlikte atık su sistemlerine karışan bu maddelerin, arıtma süreçlerinden tamamen uzaklaştırılamadığı durumlarda sucul canlılar üzerinde beklenmedik etkiler yaratabileceği vurgulandı. Araştırma, balıkların bu ilaçlara olan yüksek hassasiyetinin deniz ekosistemleri üzerinde daha geniş çaplı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.