Dünya'nın dönüş hızıyla saatleri eşitleyen artık saniye dönemi sona eriyor

Uluslararası zaman ölçüm yetkilileri, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı ile hassas atom saatleri arasındaki sapmayı dengelemek amacıyla 1972 yılından bu yana uygulanan 'artık saniye' (leap second) sisteminin kaldırılmasına yönelik bir teklifi oylamaya hazırlıyor. Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu (BIPM) bünyesindeki 69 üye ülkenin oylamasına sunulacak düzenlemenin kabul edilmesi durumunda, yeni sistemin Mayıs 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Bugüne kadar küresel saatlere toplam 27 kez eklenen artık saniye, gözlemevleri tarafından ölçülen astronomik zaman ile atom saatlerine dayanan Eşgüdümlü Evrensel Zaman (UTC) arasındaki farkı kapatmak için kullanılıyordu.

Özellikle veri sunucuları, yüksek frekanslı finansal işlem sistemleri, telekomünikasyon, enerji şebekeleri, havacılık rezervasyon ağları ve GPS teknolojileri gibi hassas zaman senkronizasyonuna ihtiyaç duyan kritik altyapılar için bu değişikliğin önemli olduğu ifade ediliyor.

Dünya'nın son dönemdeki kısa süreli hızlanması, tarihte ilk kez saatlerden saniye çıkarılması (negatif artık saniye) ihtimalini doğururken, bu durumun dijital sistemlerde yaratabileceği kaos korkusu değişikliğin hızlanmasında etkili oldu. Yeni düzenleme ile birlikte atom zamanının astronomik zamandan kademeli olarak uzaklaşmasına izin verilecek ve resmi zaman ölçümü Dünya'nın dönüşünden bağımsız hale gelecek.

Türkiye'de de hayata geçirilecek olan yeni modelde, atom saatleri ile astronomik zaman arasındaki küçük farkların birikmesine izin verilecek. Oluşacak zaman farkının 1 saati bulmasının 3 bin yıldan fazla sürmesi bekleniyor.