Bedelli askerlik sonrası erkeklerin örgün yüksek lisans kayıtları arttı

Bedelli askerlik uygulamasının ardından yüksek lisans programlarına yapılan erkek öğrenci kayıtlarında yapısal bir değişim yaşandı. Üniversite Araştırmaları Laboratuvarı (ÜNİAR) Direktörü Prof. Dr. Engin Karadağ tarafından paylaşılan verilere göre, askerlik tecili amacıyla tercih edildiği değerlendirilen uzaktan öğretim programlarındaki erkek yeni kayıtları 2017-2018 akademik yılından 2025-2026 dönemine kadar yüzde 69,4 oranında azaldı. Buna karşılık, devam zorunluluğu bulunan örgün yüksek lisans programlarına yapılan erkek kayıtları yüzde 13,4 artış gösterdi.

Veriler, erkek yeni kayıtları içerisinde örgün öğretimin payının 2017-2018 yılında yüzde 60,1 iken, 2025-2026 döneminde yüzde 78,3'e yükseldiğini ortaya koydu. Yüksek lisans programlarına yeni kayıt yaptıran erkeklerin toplam içindeki payı ise 2017-2018 akademik yılında yüzde 68,1 iken, 2018-2019 yılında yüzde 55,7'ye geriledi. Aynı dönemde erkek yeni kayıt sayısı 89 bin 364'ten 66 bin 871'e düştü.

Prof. Dr. Engin Karadağ, yaşanan bu değişimin erkeklerin lisansüstü eğitimden koptuğu anlamına gelmediğini, aksine askerlik tecili amacıyla yapılan başvuruların azalmasıyla eğitim odaklı başvuruların daha görünür hale geldiğini belirtti. Karadağ, sistemdeki 'yapay yükün' boşaldığını ifade etti. Yüksek lisansta kadın-erkek dengesi de değişerek, 2016-2017 yılında her 100 kadına karşılık 158 olan erkek öğrenci sayısı, 2025-2026 döneminde 94'e geriledi.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verilerine göre Türkiye'deki toplam öğrenci sayısı 6 milyon 837 bin 313 olarak kaydedilirken, kadın öğrenci sayısı 3 milyon 634 bin 91 oldu. Kadın öğrenci oranı 2020 akademik yılında yüzde 49,1 iken, 2025 yılında yüzde 53,2'ye yükselerek tarihi bir seviyeye ulaştı.