BM, Hürmüz Boğazı'ndaki ürün geçişleri için güven artırıcı mekanizma kuruyor

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel çatışmaların deniz ticareti ve gıda tedariki üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla Hürmüz Boğazı'nda bir 'güven artırıcı mekanizma' oluşturulması için üye devletlere çağrıda bulundu. Guterres, mart ayında kurulan bir görev gücünün, bölgedeki krize müdahale kapsamında öncelikli olarak gübre ve ilgili ham maddelerin taşınmasına odaklandığını belirtti.

Dünya sularındaki ticari gemi hareketliliğinin aksamasının değerlendirildiği süreçte Guterres, Orta Doğu'daki çatışmaların Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki geçişleri sekteye uğrattığını, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ise seyrüsefer rotalarını tehlikeye attığını ifade etti. Bu durumun küresel gıda sistemi üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu vurgulayan Genel Sekreter, deniz geçiş noktalarının asla bir baskı aracı olarak kullanılmaması gerektiğini dile getirdi.

Guterres, seyrüsefer özgürlüğünün uluslararası barış ve güvenliğin yanı sıra gıda, enerji ve temel malzemelerin taşınması için hayati önem taşıdığını kaydetti. Hazırlanan mekanizmanın öncelikli olarak gübre odaklı olduğunu ancak ilerleyen süreçte diğer ürünlerin taşınmasını da kapsayabileceğini belirten Genel Sekreter, BM'nin bu süreçte 'tarafsız bir kolaylaştırıcı' olarak görev yapabileceğini ancak üye devletlerin uluslararası hukuk kapsamındaki sorumluluklarının değişmeyeceğini vurguladı.

BM Proje Hizmetleri Ofisi (UNOPS) İcra Direktörü Jorge Moreira da Silva, mekanizma önerisinin son dört aydır üye devletlerle yürütülen görüşmelerde destek gördüğünü ve bölge ülkelerinin iradesiyle faaliyete geçmeye hazır olduğunu bildirdi. Guterres ise sürecin başarıya ulaşması için tüm makamları ciddi ve yapıcı bir şekilde katılım göstermeye davet etti.