BM Raportörü dünyada 82 milyondan fazla kişinin yerinden edildiğini açıkladı

Birleşmiş Milletler (BM) Ülke İçinde Yerinden Edilmiş Kişilerin İnsan Haklarına İlişkin Özel Raportörü Paula Gaviria Betancur, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında dünya genelinde çatışma, şiddet ve afetler nedeniyle 82 milyondan fazla kişinin ülke içinde yerinden edildiğini bildirdi. Betancur, bu rakamın şimdiye kadar kaydedilen en yüksek ikinci seviye olduğunu ifade etti.

Yeniden inşa ihtiyaçlarının benzeri görülmemiş boyutlara ulaştığını vurgulayan Betancur, bölgelere göre gerekli maliyet tahminlerini paylaştı. Bu kapsamda Ukrayna için yaklaşık 588 milyar dolar, Suriye için 216 milyar dolar, Gazze için 71 milyar dolar ve Lübnan için 11 milyar doların yeniden inşa süreci için gerekli olduğu belirtildi.

İnşa süreçlerinin yerinden edilmiş kişilerin mağduriyetlerini giderebileceği gibi yeni adaletsizliklere de yol açabileceği konusunda uyarıda bulunan Betancur, yerinden edilenlerin evlerine döndüklerinde yıkılmış yerleşim yerleri, yok olmuş altyapı ve mülkiyet haklarını kanıtlayacak belgelerin eksikliğiyle karşılaşabildiğini dile getirdi.

Yeniden inşa sürecinin tarafsız bir süreç olmadığını belirten Betancur, nelerin ve kimler için inşa edileceğine dair kararların toplumları gelecek nesiller boyunca şekillendireceğini söyledi. Sürecin yıkımdan kazanç sağlayanları ödüllendirebileceğine işaret eden raportör, bu durumun zorla tahliyelere ve yerinden edilmiş kişilerin geri dönemeyeceği şehirlerin oluşmasına neden olabileceği uyarısını yaptı.

Başarının sadece fiziksel yapılarla ölçülemeyeceğini ifade eden Betancur, hakların iadesi, kurumlara olan kamu güveninin yeniden tesisi ve sosyal uyumun güçlendirilmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Yerinden edilmiş kişilerin kalıcı çözümler elde edebilmeleri için gerekli koşulların yaratılması gerektiğini belirtti.