Çin borsalarında yapay zeka ve yarı iletken sektöründeki hisselerde yaşanan sert düşüş, teknoloji şirketlerinin piyasa değerinde büyük kayıplara yol açtı. Yapay zeka ve çip şirketlerinin ağırlıkta olduğu STAR50 endeksi, temmuz ayındaki zirvesinden bu yana dört aydan kısa sürede yüzde 40 gerileyerek yaklaşık 480 milyar dolarlık piyasa değerini kaybetti. Ülkenin önde gelen şirketlerini kapsayan CSI300 endeksi de haziran ayında gördüğü zirveden bu yana yaklaşık yüzde 20 değer kaybetti.
Reuters'ın analizine göre düşüşte yüksek şirket değerlemeleri, yapay zeka talebine ilişkin endişeler ve Çin'in teknoloji ürünlerine yönelik ihracat kısıtlamaları etkili oldu. Özellikle ABD'nin Çinli şirketlerin veri merkezlerine parça tedarik etmesini yasaklamaya yönelik adımları, optik bileşen üreticileri Zhongji Innolight ve Eoptolink Technology'nin hisselerinde zirve noktalarına kıyasla yüzde 60'a varan kayıplara neden oldu. Ayrıca, Çin'in yapay zeka alanındaki yatırımlarının beklenen ekonomik getiriyi henüz sağlayamaması ve iç talepteki zayıflık da satış baskısını artırdı.
Goldman Sachs verileri, yapay zeka hisselerinin Çin ana karası ve Hong Kong borsalarında işlem gören toplam piyasa değerinin yüzde 42'sini, işlem hacminin ise yüzde 57'sini oluşturduğunu gösteriyor. Bu durum, özellikle küçük yatırımcıların yoğunlukta olduğu piyasada satış dalgasının etkisini genişletti. Robot üreticisi Unitree'nin hisseleri ağustos ayındaki halka arzından bu yana yarı yarıya düşerken, çip üreticisi CXMT'nin hisseleri de son bir ayda dörtte birden fazla değer kaybetti.
Pekin yönetimi, borsadaki düşüşü durdurmak amacıyla devlet destekli yatırımcılar aracılığıyla devreye girdi. Bloomberg verilerine göre, devlet destekli yatırımcıların aktif olarak işlem yaptığı 9 borsa yatırım fonuna (ETF) geçen hafta 128,7 milyar yuan giriş gerçekleşti. Diğer yandan, Mayıs ayından bu yana Çin borsalarındaki şirketlerin toplam piyasa değerinde 2,4 trilyon dolarlık bir azalma kaydedildiği belirtildi.
Analistler piyasadaki durumu farklı açılardan değerlendiriyor. Shanghai Zhuopu Investment Management'tan Wang Zhuo, çip ve yapay zeka tedarikçilerinin fiyat rekabetine girdiğini belirterek piyasadaki balonların patlayabileceğini öne sürdü. BNP Paribas Securities'ten analist William Bratton ise piyasanın temkinli yatırımcılar için alım fırsatları sunduğunu savunurken, bazı uzmanlar satış dalgasının uzun vadede piyasa reformlarına zarar vermeyeceğini ifade etti.
