Çin gıda tedarikinde Orta Koridor ve Türkiye rotasına yöneliyor

Çin, gıda tedarikinde dışa bağımlılığı azaltmak ve olası ticaret krizlerine karşı önlem almak amacıyla yeni ticaret rotalarına yatırım yapıyor. Pekin yönetimi, tarımsal ürün tedarikini güvence altına almak için hem üretim politikalarını hem de uluslararası taşımacılık ağlarını yeniden şekillendiriyor. Bu kapsamda, Türkiye'nin de yer aldığı Orta Koridor, kuzey hatlarına alternatif bir güzergâh olarak stratejik önem kazanıyor.

Ülkenin gıda güvenliği stratejisinin temelinde, nüfus büyüklüğü ile tarımsal üretim kapasitesi arasındaki dengesizlik yer alıyor. Çin, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 17'sini barındırmasına rağmen, küresel işlenebilir tarım arazilerinin yalnızca yüzde 8'ine sahip bulunuyor. Geniş dağlık ve çöl alanların varlığı ile su kaynaklarının ağırlıklı olarak güney bölgelerinde yoğunlaşması, tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturuyor.

Pekin yönetimi, pirinç gibi temel gıdalarda kendi kendine yeterliliği korumayı hedeflerken, dışa bağımlı olunan ürünlerde ithalat kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışıyor. Ülke, tükettiği pirincin neredeyse tamamını kendi topraklarında yetiştirerek bu alanda yerli üretimi destekliyor. Ancak çiftçi nüfusunun yaşlanması, kuraklık ve tarım arazilerinin yoğun kullanımı gibi unsurlar uzun vadeli riskler olarak görülüyor.

Değişen beslenme alışkanlıkları ve artan kentleşme, Çin'de özellikle et tüketimini ve buna bağlı olarak yem hammaddelerine olan talebi artırdı. Yaklaşık 440 milyon domuzun bulunduğu ülkede soya fasulyesi, hayvancılık sektörü için kritik bir girdi haline geldi. Çin'in yıllık soya fasulyesi ithalatı 100 milyon tonu aşarken, ülke küresel soya ticaretinin en belirleyici alıcılarından biri konumunda bulunuyor.

Ticaret savaşları ve uygulanan gümrük vergileri, Çin'in tedarik dengelerini de etkiledi. Uzun yıllar soya fasulyesi ihtiyacının önemli bir kısmını ABD'den karşılayan Çin, Amerikan tarım ürünlerine yönelik ithalat kısıtlamaları sonrası alternatif tedarikçi arayışlarını hızlandırdı. Bu süreçte Brezilya, soya fasulyesi ithalatında ABD'yi geride bıraktı.