Colossal Biosciences dodo kuşunu geri getirmek için yapay zekayı devreye soktu

ABD merkezli Colossal Biosciences, 17. yüzyılda nesli tükenen dodo kuşunu yeniden hayata döndürme projesinde kritik bir aşamaya ulaşıldığını duyurdu. Şirket, kuşun kendine özgü yüz ve vücut yapısını oluşturacak genetik anahtarları tespit etmek için GenoMorph adlı yeni bir yapay zeka platformu geliştirdi. Araştırmacılar, dodo kuşunun genom dizilim analizinde son safhaya geldiklerini ve türün yaşayan en yakın akrabası olan Nikobar güvercinine bu genetik özellikleri kazandırmayı hedeflediklerini bildirdi.

GenoMorph platformu; karşılaştırmalı genomik, gelişim biyolojisi ve üç boyutlu morfoloji verilerini bir araya getirerek çalışıyor. Sistem; tavuk, bıldırcın, ördek ve güvercin gibi türlerin gelişim verileri ile 70'ten fazla kuş türünün kafatası ölçümleriyle eğitildi. Platform, sınırlı genom verisine sahip nesli tükenmiş türlerde hangi DNA bölgelerinin fiziksel özelliklerin oluşumunda rol oynayabileceğini tahmin etmek amacıyla kullanılıyor.

Yapılan çalışmalar sonucunda GenoMorph, dodo kuşunun gaga ve kafatası yapısıyla ilişkili yaklaşık 2 bin 300 aday gen düzenleme hedefi belirledi. Dallas Innovates'in aktardığı bilgilere göre bu adayların 653'ü gaga boyutuyla, yaklaşık 1 bin 698'i ise gaganın kalınlığı ve genişliğiyle ilgili düzenleyici DNA öğelerinden oluşuyor. Şirket, bu adayların henüz belirli özelliklerle bağlantısının doğrulanmadığını ve laboratuvar testlerinden geçmesi gerektiğini vurguladı.

Yaklaşık bir metre boyunda ve 22,5 kilo ağırlığında olan dodo kuşlarının, insanların Mauritius adasına gelmesi ve beraberinde getirdiği istilacı türler nedeniyle yok olduğu belirtiliyor. Proje kapsamında başarılı bir klonlama sağlanması durumunda, kuşların ana vatanı olan Hint Okyanusu'ndaki Mauritius adasına geri gönderilmesi planlanıyor. Şirket, teknolojik çalışmalar sayesinde genetik düzenlemelerin test edilme süresinin ciddi oranda kısaldığını ancak ilk yavrunun çıkış takviminin henüz netleşmediğini ifade etti.

Colossal Biosciences, dodo kuşunun yanı sıra yünlü mamut, Tazmanya kaplanı, mavi antilop ve dev moa kuşu gibi türleri de yeniden ekosisteme kazandırmayı hedefliyor. Şirket, mamut projesinde yaklaşık 100 genom üzerinde çalışabilirken, dodo projesinde eldeki sınırlı genom verisini yapay zeka desteğiyle yönetmeyi amaçlıyor.