Cumhuriyet'in ilanı haberi İzmir'e gece yarısı top atışlarıyla ulaştı

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 29 Ekim 1923 akşamı Cumhuriyet'i ilan etmesi ve Mustafa Kemal Paşa'nın cumhurbaşkanı seçilmesi haberi, İzmir'e gece yarısından sonra ulaştı. Dönemin Millî Savunma Bakanı Kâzım Özalp tarafından İzmir Mevkii Müstahkem Kumandanlığına gönderilen telgraf ile devletin yönetim biçiminin Cumhuriyet olduğu bildirildi. Kararın halka duyurulması amacıyla askeri birliklerden 101 pare top atışı yapılması talimatı verildi.

31 Ekim 1923 tarihli Ahenk gazetesi, Cumhuriyet haberinin kente ulaştığını ve askeri makamların emriyle top atışlarının gerçekleştirildiğini kaydetti. Cumhuriyet henüz resmi bir milli bayram olarak ilan edilmemiş olmasına rağmen, İzmir halkı ertesi sabah itibarıyla sokakları süsleyerek ve fener alayları düzenleyerek yeni yönetim biçimini kutlamaya başladı.

Araştırmacı Bedri Cumhur Doğu'nun derlemeleri ve İzmir kent arşivindeki belgeler, kentin işgal ve büyük yangın sonrası toparlanma sürecinde olduğu bir dönemde bu tarihi gelişmeyi yaşandığını ortaya koyuyor. 1 Kasım 1923 tarihli Ahenk gazetesi ise kutlamalara işçilerin ve mahalle sakinlerinin de katıldığını aktardı.