400 yıllık tarihi pirinç kilidin şifresi bilgisayarlı tomografiyle çözüldü

Galler açıklarında 1583 yılında batan Ann Francis adlı ticaret gemisinden çıkarılan Elizabeth dönemine ait pirinç asma kilidin şifresi, Cardiff Üniversitesi uzmanlarının gerçekleştirdiği bilgisayarlı tomografi taramaları sayesinde çözüldü. Uzmanlar, mekanizmanın iç yapısını inceleyerek doğru harf kombinasyonunu tespit etti ve 400 yılı aşkın süredir kapalı kalan kilidi zarar vermeden açmayı başardı.

Amgueddffa Cymru müzesinin koleksiyonunda bulunan kilit, iç kısmının kum ve kirle dolması nedeniyle fiziksel müdahale riskine karşı uzun süre açılmadı. Cardiff Üniversitesi'nden biyomekanik uzmanı Dr. David Williams liderliğindeki ekip, mikro-BT tarama teknolojisini kullanarak kilidin içindeki dört hareketli halkanın çentik ve diş yapılarını üç boyutlu olarak görüntüledi. Bu yöntem sayesinde eserin parçalarına ayrılmasına gerek kalmadan iç mekanizmanın ayrıntılı bir modeli oluşturuldu.

Yapılan incelemeler sonucunda harflerin 'A, N, C, E' şeklinde hizalanması gerektiği belirlendi. Müzenin para ve ekonomi tarihi kıdemli küratörü Alastair Willis, harflerin doğru konumda bir araya getirilmesiyle mekanizmanın gevşediğini ve kilidin açıldığını bildirdi. Kilidin açılmasıyla birlikte iç kısımda biriken yabancı maddelerin temizlenmesi ve eserin korunması kolaylaştırıldı.

1583 yılında İspanya'dan tahıl ve çeşitli mallar taşıyan Ann Francis gemisi, Port Talbot açıklarında şiddetli bir fırtınada batmıştı. Geminin yükünde altın ve gümüş sikkelerin yanı sıra silah ve asma kilitler de bulunuyordu. Batığın yükünü 1996 ile 2017 yılları arasında metal dedektörüyle arama yaparak keşfeden Peter Hughes, teknolojinin yardımıyla şifrenin çözülmesine yakından tanıklık etti.