Ada ülkeleri yükselen deniz seviyelerine karşı acil eylem planlarını devreye aldı

Küresel ısınmaya bağlı olarak yükselen deniz seviyeleri, Pasifik ve Hint Okyanusu'ndaki alçak rakımlı ada devletleri için varoluşsal bir tehdit oluşturmaya devam ediyor. Topraklarının önemli bir kısmının sular altında kalma riskiyle karşı karşıya kalan Tuvalu, Kiribati, Marshall Adaları, Maldivler ve Vanuatu; vatandaşlarının güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası tahliye protokollerinden yapay ada inşasına kadar uzanan kapsamlı acil eylem planlarını hayata geçirdi.

Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 2 metre olan Tuvalu, halkını başka bir ülkeye kademeli olarak tahliye etmek üzere resmi anlaşma imzalayan ilk devlet oldu. Avustralya ile yürürlüğe konulan 'Falepili Anlaşması' kapsamında, Tuvalu vatandaşlarına Avustralya'da sürekli ikamet, çalışma ve eğitim hakkı tanınarak iklim felaketinin kritik eşiğe ulaşması durumunda resmi bir nüfus nakli koridoru oluşturuldu.

33 mercan adasından oluşan Kiribati, kıyı erozyonu ve içme suyu kaynaklarının tuzlanması sorunlarıyla mücadele ediyor. Kiribati hükümeti, gelecekteki olası kitlesel tahliyeleri ve gıda üretimini güvence altına almak amacıyla Fiji sınırları içerisinde yer alan Vanua Levu Adası'ndan yaklaşık 20 kilometrekarelik araziyi resmen satın aldı.

Marshall Adaları'nda ortalama yükseltinin 2 metrenin altında olması nedeniyle kıyı yerleşimleri tahrip olurken, ABD ile yürütülen Serbest İttifak Anlaşması (COFA) çerçevesinde ada sakinlerine sağlanan vizesiz daimi oturum ve çalışma hakkı, nüfusun ABD topraklarına yerleşmesini hızlandırdı. Hint Okyanusu'ndaki Maldivler ise 'Hulhumale' gibi deniz seviyesinden yüksek yapay adalar inşa ederken, başka ülkelerden toprak satın alabilmek için özel bir ulusal egemen fon kurdu.

Vanuatu'da ise strateji, devlet destekli iç iskân programları aracılığıyla nüfusun adaların yüksek iç kesimlerine nakledilmesi üzerine kurgulandı. Şiddetlenen tayfun dalgaları ve yükselen kıyı çizgisi nedeniyle deniz kenarındaki köylerin iç bölgelere taşınması süreci başlatıldı.