Dr. Elif Sarıönder Gencer: Uyku, biyolojik onarım için fizyolojik zorunluluk

Memorial Antalya Hastanesi Girişimsel Nöroloji Bölümü'nden Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, uykunun vücudun en kapsamlı biyolojik onarım süreci olduğunu belirtti. Gencer, yetişkin bir bireyin geceleri 7 ila 9 saat arasında kesintisiz ve kaliteli uyumasının tıbbi bir öneri değil, fizyolojik bir zorunluluk olduğunu ifade etti. Uykunun beynin işlevlerini askıya alan pasif bir dinlenme hali olmadığını, aksine beyin ve tüm organların kendini yenilediği kritik bir dönem olduğunu vurguladı.

Gencer, derin uyku evrelerinde beynin gün boyu biriken zararlı atıkları ve Alzheimer hastalığıyla ilişkilendirilen proteinleri özel bir temizlik mekanizmasıyla uzaklaştırdığını belirtti. Bu süreçte öğrenilen bilgilerin kalıcı belleğe aktarıldığını, stres hormonlarının dengelendiğini ve bağışıklık sisteminin güçlendiğini aktardı. Yetersiz ve kalitesiz uykunun ise baş ağrısı, bellek zayıflaması, dikkat dağınıklığı ve kronik yorgunluk gibi belirtilere yol açtığını dile getirdi.

Kronik uyku yetersizliğinin ciddi sağlık sorunlarıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirten Gencer, uykusuzluğun kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite, depresyon ve anksiyete bozukluklarını tetikleyebileceğini söyledi. Ayrıca uykusuzluğun zihinsel işlev kaybını hızlandırdığını ve trafik kazaları dahil olmak üzere dikkat gerektiren alanlarda hata oranını artırdığını ifade etti.

Sıcak havalarda uyku kalitesinin düşüşüne değinen Gencer, sağlıklı bir uyku için vücut iç sıcaklığının 1 ila 1,5 derece düşmesi gerektiğini belirtti. Ortam sıcaklığının yüksek olduğu durumlarda vücudun bu ısı düşüşünü gerçekleştiremediğini, bunun sonucunda uykuya dalmanın güçleştiğini ve uykunun yüzeysel kaldığını kaydetti.