Enerji dönüşümü kritik minerallere olan bağımlılığı artırıyor

Enerji dönüşümü süreci, fosil yakıt ithalatına olan ihtiyacı düşürürken temiz enerji teknolojileri için gerekli olan kritik minerallere olan bağımlılığı artırıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, dünyada temiz enerji teknolojilerinde kullanılan kritik mineral talebinin 2024 yılındaki 12,3 milyon tondan 2050 yılında yaklaşık 43 milyon tona yükselmesi bekleniyor.

Mevcut verilere göre, dünyadaki lityum rafinaj kapasitesinin yüzde 85'i ile batarya sınıfı grafit işleme kapasitesinin yüzde 91'i üç ülkenin kontrolünde bulunuyor. Nadir toprak elementleri hariç tutulduğunda, en büyük rafinaj ülkesinin her bir mineraldeki ortalama payı 2023'te yüzde 70 iken, 2025 yılında yüzde 72'ye yükseldi. Öte yandan, küresel kritik mineral yatırımlarının 2025 yılında bir önceki yıla oranla yüzde 9 gerilediği kaydedildi.

Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) Koordinatörü Dr. Mehmet Doğan Üçok, enerji dönüşümünün dışa bağımlılığı ortadan kaldırmadığını, sadece niteliğini değiştirdiğini belirtti. Üçok, güneş ve rüzgar enerjisinin yakıt ithalatı ihtiyacını azalttığını ancak bağımlılığın kritik minerallerin işlenmesi ve temiz enerji teknolojilerine kaydığını ifade etti.