Erzurum'daki 2 bin 500 yıllık Taş Baba heykeli ziyaretçilerden ilgi görüyor

Erzurum'un Şenkaya ilçesinde 2020 yılında gün yüzüne çıkarılan ve 'Erzurum Steli' olarak adlandırılan 2 bin 500 yıllık 'Taş Baba' heykeli, Kültür Yolu Festivali kapsamında Erzurum Müzesi'nde sergileniyor. Uluslararası literatürde 'Türk Taş Heykelleri' grubuna dahil edilen 1.26 metre yüksekliğindeki heykel, Türk mezar gömme geleneklerinin önemli bir örneği olarak kabul ediliyor.

Şenkaya ilçesine bağlı Ormanlı mahallesinde bulunan eser, cepheden işlenmiş bir erkek figürünü tasvir ediyor. Yerli bir taş ustası tarafından yapıldığı tahmin edilen heykelin belinde dört yatay kuşaklı kalın bir kemer bulunurken, figürün sağ elinde bir kadeh, sol eli ise karnı üzerinde tasvir edilmiş durumda. Heykelin alt kısmının işlenmeden bırakıldığı görülüyor.

Tarihi eser, 2020 yılında çiftçi Aytaç Alver tarafından hayvanlarını otlatırken fark edildi. Alver'in Müze Müdürlüğü'ne bildirmesiyle koruma altına alınan eserin, arkeologlar tarafından yapılan incelemeler sonucunda Kıpçaklar dönemine ait olduğu belirlendi. Yetkililer, bu heykelin Türkiye'deki tek örnek olduğunu vurguluyor.

Sağ elinde kadeh veya kap tutan erkek figürlü taş heykel geleneğinin en erken örneklerinin MÖ 6-5. yüzyıllarda İskitler tarafından yapıldığı biliniyor. Bu gelenek, Orta Asya'daki Türk soylu halklarca benimsenerek Göktürk Dönemi'nden (MS 6-8. yüzyıl) başlayıp MS 11-13. yüzyıllara kadar sürdürüldü. Erzurum Steli, genel görünümüyle Göktürk dönemi mezar taşlarını andırsa da uzmanlar heykelin çok daha erken bir döneme ait olduğunu belirtiyor.