Erzurum'daki hukukçular yapay zekâ kullanımında hibrit modeli önerdi

Ceyhun Serçemeli tarafından yürütülen ve Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Bilişim Hukuku Dergisi'nde yayımlanan araştırma, Erzurum'daki avukat, hâkim ve akademisyenlerin yapay zekâ teknolojilerine yönelik görüşlerini inceledi. 'İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Alanında Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Hukukçu Görüşleri' başlıklı çalışma, nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelere dayanıyor.

Araştırma sonuçlarına göre, yapay zekâ araçlarının hukuk pratiğinde hem verimlilik hem de adaletin tesisi açısından 'hibrit' bir yaklaşımla kullanılması öneriliyor. Teknolojinin özellikle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacakları ve sosyal güvenlik ödemeleri gibi karmaşık hesaplamalarda hız ve doğruluk sağlayarak zaman tasarrufu sunabileceği belirtiliyor.

Katılımcı grupların teknolojiye yaklaşımları incelendiğinde, avukatların yapay zekâ kullanımına en katı yaklaşan grup olduğu görüldü. Avukatlar; duruşma aşamaları ve müvekkil görüşmelerinde duygusal zekâ, vicdan ve empati gibi insani özelliklerin kritik önem taşıdığını, bu unsurların teknolojiyle ikame edilemeyeceğini ifade etti.

Hâkimler ise teknik detaylar ve hesaplamalar konusunda yapay zekâdan nispeten yararlanılabileceğini kabul etmekle birlikte, yargılamadaki 'vicdani kanaat' unsuru nedeniyle teknolojiye mesafeli bir tutum sergiledi. Akademisyenler ise etik ilkeler gözetilmesi şartıyla, yapay zekâ araçlarının derslerde ve bilimsel araştırmalarda kullanılabileceğini belirtti.

Çalışma, yapay zekânın teknik ve veri odaklı işlerde büyük fayda sağlayabileceğini ancak avukatlık ve hâkimlik gibi insan ilişkisi ile vicdani muhakemeye dayalı mesleklerde insanın merkezi rolünü koruması gerektiğini vurguluyor.