Eskişehir'de 1600 yıllık Sivrihisar cebesi geleneği el işçiliğiyle yaşatılıyor

Eskişehir'de yaklaşık 25 yıldır kuyumculuk yapan Hüseyin Altay, Frigler dönemine kadar uzandığı belirtilen ve "Sivrihisar cebesi" olarak bilinen geleneksel altın örgü sanatını yaşatmak için çalışmalarını sürdürüyor. İstanbul doğumlu olan ve baba mesleği olan kuyumculuğu icra eden Altay, bu kültürel mirasın tamamen el işçiliğiyle üretildiğini ifade ediyor.

Sivrihisar cebesinin yaklaşık 1500-1600 yıllık bir geçmişe sahip olduğu ve eski mezarlıklarda veya aile sandıklarında yüzlerce yıllık örneklerin bulunduğu belirtiliyor. Altay, bu örgü çeşidinin Trabzon cebesine benzediğini ve geçmişte askerlerin kullandığı zırh örgüsünün zamanla takıya dönüştüğünü aktardı. Altay, bugüne kadar gördüğü en eski örneğin yaklaşık 300 yıllık olduğunu belirtti.

Üretim sürecinde altın külçesinin eritilerek tel haline getirilmesiyle başlayan süreç; örgü, çıkarma, yıkama, tarama, kilit, cila, parlatma ve yaldız işlemlerini kapsıyor. Bir ürünün tamamlanmasının yaklaşık 3 ila 4 gün sürdüğü belirtilirken, üretimde ağırlıklı olarak 22 ayar altın kullanıldığı kaydedildi.

Sivrihisar'da evlenen kadınlara gelenek gereği alınan bileziklerden birinin cebe olduğu belirtilen ürünlerin fiyatı, modele ve gramajına göre değişkenlik gösteriyor. Altay, ürünlerin ortalama 600 bin ile 1 milyon lira arasında satıldığını, elmas kullanılan özel modeller için ise 1 milyon 700 bin liraya kadar fiyatlandırma yapıldığını bildirdi.

Geleneksel sanatın teknolojik gelişmelere karşı direncine vurgu yapan Altay, yapay zekâ ve teknolojinin bu el emeği üretimini sona erdiremeyeceğini savundu. Altay, mesleğin gençlere sevdirilmesi ve üretim tekniklerinin öğretilmesi üzerine çalışmalarına devam ettiğini ifade etti.