Fitch: Türkiye piyasalarındaki dalgalanmalar aracı kurum gelirlerini düşürdü

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'de hisse senedi piyasası ve varlık yönetimi sektöründe yaşanan dalgalanmaların finansal kuruluşlar üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Kuruluş, piyasalardaki oynaklığın özellikle aracı kurumların gelir yaratma kapasitesi ve yatırımcı güveni üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Eylül ayında iki portföy yönetim şirketinin temerrüde düşmesiyle başlayan sürecin, toplam büyüklüğü yaklaşık 900 milyar TL (18 milyar dolar) olan 131 yatırım fonunun tasfiye sürecine girmesine yol açtığı kaydedildi.

Fitch'in verilerine göre, 15 Eylül-30 Ekim döneminde Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin toplam piyasa değeri yüzde 34 azalarak 274 milyar dolara geriledi. Aynı dönemde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'ndaki yatırım fonlarının toplam değeri ise yüzde 24 düşüşle 156 milyar dolara indi. Özel sektörün yurt içi borçlanma aracı ihraçları da ekimde yüzde 70 düşüşle 1,5 milyar dolara gerileyerek, Eylül ayına kadar kaydedilen 4,9 milyar dolarlık aylık ortalama seviyenin altında kaldı.

Piyasadaki işlem hacimlerinin düşmesi ve ihraç faaliyetlerinin yavaşlamasının aracı kurumların komisyon gelirlerini doğrudan etkilediği vurgulandı. Hisse senedi fiyatlarındaki sert düşüşlerin teminat varlık değerlerini azaltabileceği ve bunun teminat tamamlama çağrılarını artırarak hem yatırımcılar hem de aracı kurumlar için ek riskler yaratabileceği belirtildi. Özellikle bireysel yatırımcı odaklı çalışan aracı kurumların, düşen hacimler ve artan operasyonel riskler nedeniyle dalgalanmalardan daha fazla etkilenebileceği ifade edildi.

Sermaye piyasası araçlarına yönelik güvenin zayıflamasının yaklaşık 500 bin yatırımcıyı etkilediği kaydedildi. Ayrıca, 26 Ekim'de yapılan düzenlemeyle nitelikli yatırımcı statüsü için gereken finansal varlık alt sınırının 10 milyon liradan 50 milyon liraya yükseltilmesinin, potansiyel yatırımcı tabanını daraltarak aracı kurumların gelir potansiyelini sınırlayabileceği öngörüldü.

Fitch, piyasa çalkantısının bankalar ve sigorta şirketleri üzerindeki etkisinin sınırlı kalacağını tahmin etti. Bankaların tasfiye sürecindeki fonlara doğrudan maruziyetinin ihmal edilebilir düzeyde olduğu ve sigorta şirketlerinin kredi profillerinde önemli bir bozulma beklenmediği belirtildi. Kuruluş, derecelendirdiği aracı kurumların güçlü ortaklarının ihtiyaç halinde likidite ve fonlama desteği sağlamasını beklediğini de notuna ekledi.