AB'nin yeni sanayi politikası Türkiye'nin otomotiv ihracatını riske atıyor

Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından yayımlanan “Made in Europe ve Türkiye: Avrupa Birliği'nin Yeni Sanayi Politikası, Gümrük Birliği'nin Sınırları ve Türkiye için Politika Seçenekleri” başlıklı rapor, Avrupa Birliği'nin (AB) yeni sanayi politikasının Türkiye üzerindeki olası etkilerini ortaya koydu. Raporda, Fransa ve Almanya'nın otomotiv sektöründe üzerinde uzlaştığı yeni yaklaşımın AB mevzuatına dönüşmesi durumunda, Türkiye'nin Avrupa'nın kamu alımları ve teşvik sisteminden dışlanma riskiyle karşı karşıya kalacağı belirtildi.

Rapora göre, Avrupa Komisyonu'nun 4 Mart 2026'da sunduğu Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act), kamu alımlarında ve devlet desteklerinde Avrupa'da üretilen ürünlere öncelik verilmesini öngörüyor. İlk teklifte, AB ile Gümrük Birliği veya serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelerin ürünleri belirli koşullarla Avrupa menşeli kabul edilebiliyordu ve Türkiye de bu kapsamda yer alıyordu.

Ancak Fransa ve Almanya'nın 15-16 Ekim tarihlerinde üzerinde uzlaştığı yeni yaklaşım, Avrupa menşeli sayılacak ürünlerin kapsamını daraltıyor. Yeni tanım, AB'nin 27 üyesini ve 1 Ocak 2020 itibarıyla AB iç pazarının parçası olan ortakları esas alıyor. Bu düzenleme kapsamında Birleşik Krallık ve Norveç belirli koşullarla kapsamda tutulurken, 1996'dan bu yana AB ile Gümrük Birliği içinde bulunan Türkiye'nin dışarıda kalabileceği ifade ediliyor.

Söz konusu düzenlemenin kesinleşmesi halinde, Türkiye'nin 2025 yılında AB'ye gerçekleştirdiği 30,1 milyar dolarlık otomotiv ihracatının ve gelecekteki yatırımların olumsuz etkilenebileceği vurgulanıyor. Raporda, düzenlemenin Türkiye'yi doğrudan hedef almasa da getirilen tarihsel ölçütün Türkiye'nin dışlanması sonucunu doğurduğu kaydedildi.

Türkiye ile AB arasındaki ekonomik bağların derinliğine dikkat çekilen raporda, Avrupa Komisyonu verilerine dayandırılarak, iki taraf arasındaki mal ticaretinin 2025 yılında 217,6 milyar avroya ulaştığı belirtildi. Bu ticaret hacmi kapsamında AB, Türkiye'den 103,3 milyar avroluk mal satın alırken, Türkiye AB'ye 114,3 milyar avroluk ihracat gerçekleştirdi. Türkiye'nin toplam mal ihracatının yüzde 42,7'si AB ülkelerine yönelmiş durumda bulunuyor.