Futbolcuların maç öncesi kokladığı tüplerin amonyak tuzu olduğu belirlendi

Avrupa futbolunda Luka Modric ve Anthony Gordon gibi birçok yıldız oyuncunun müsabaka öncesinde burunlarına yaklaştırarak kokladıkları küçük tüplerin içeriği netleşti. İngilizcede 'smelling salts' olarak adlandırılan amonyak tuzları, sporcular tarafından kısa süreli uyanıklık ve odaklanma sağlamak amacıyla kullanılıyor.

Geçmişte tıp dünyasında bayılan veya şok geçiren kişileri ayıltmak amacıyla başvurulan bu madde, günümüzde elit sporcuların hazırlık süreçlerinde yer alıyor. Ürün açıldığında ortaya çıkan keskin amonyak buharı, burun mukozasını ve üst solunum yollarını anlık olarak tahriş ediyor. Futbolcuların koklama işlemi sonrası yüzlerini ekşitmesi, bu kimyasal tahrişin bir sonucu olarak görülüyor.

Amonyak buharının solunmasıyla birlikte vücutta biyolojik bir zincirleme reaksiyonun tetiklendiği belirtiliyor. Solunan gazın yarattığı ani tahrişin, beyinde 'savaş ya da kaç' refleksini harekete geçirerek kana adrenalin salgılanmasına ve uyuşukluk hissinin giderilmesine yol açtığı ifade ediliyor.

Bazı sporcular, bu yöntemin özellikle yoğun konsantrasyon gerektiren anlarda kendilerini daha uyanık ve maça hazır hissettirdiğini savunuyor. Ancak amonyak tuzlarının fiziksel kapasiteyi, teknik performansı veya reaksiyon süresini doğrudan iyileştirdiğine dair bilimsel bulgular sınırlı kalıyor.

Bilimsel araştırmalar, bu maddelerin kısa süreli bir uyanıklık hissi oluşturabileceğini doğrulamakla birlikte, sportif performansa sağladığı katkının kesinleşmediğine dikkat çekiyor. Amonyak tuzlarının konsantrasyonu kalıcı olarak artırdığı veya performansı doğrudan yükselttiği konusunda henüz güçlü ve tutarlı kanıtlar bulunmuyor.