İber Yarımadası'nın saat yönünde dönmeye başladığı tespit edildi

Uluslararası bir araştırma ekibi tarafından yürütülen çalışma, İspanya ve Portekiz'in yer aldığı İber Yarımadası'nın jeolojik geçmişindeki hareket yönünün aksine, günümüzde saat yönünde yavaş bir dönüş gerçekleştirdiğini belirledi. Uydu tabanlı jeodezik ölçümler ve sismik verilerin kullanıldığı araştırma, bu hareketin bölgedeki deprem risklerini anlamak açısından kritik veriler sunduğunu gösteriyor.

Bask Ülkesi Üniversitesi'nden (Euskal Herriko Unibertsitatea) araştırmacı Asier Madarieta öncülüğündeki ekip tarafından gerçekleştirilen çalışma, İber mikroplakasının tarihsel süreçteki hareketlerini de mercek altına aldı. Geçmişte Kuzey Atlantik Okyanusu'nun açılmasıyla birlikte Avrasya'dan ayrılan mikroplaka, o dönemde saat yönünün tersine dönerek güneybatıya doğru sürüklenmiş ve yaklaşık 200 kilometre doğuya kayarak bugünkü konumuna gelmişti.

Araştırma bulgularına göre, Afrika ve Avrasya levhaları arasındaki etkileşim günümüzde de devam ediyor. Bilim insanları, Afrika ve Avrasya levhalarının yılda yaklaşık 4 ila 6 milimetre hızla birbirine yaklaşmaya devam ettiğini ifade ediyor. Bu tektonik hareketlilik, yaklaşık 90 milyon yıl önce başlayan Alp dağ oluşumu süreciyle benzer şekilde kıtasal yapıların şekillenmesinde rol oynuyor.

Akdeniz havzasının karmaşık tektonik yapısı, bölgedeki hareketlerin analizini zorlaştırıyor. Afrika ile Avrasya arasındaki sınır hattı Atlantik ve Cezayir yakınlarında nispeten tanımlanmış olsa da, İber Yarımadası'nın güneyinde ve Cebelitarık Yayı çevresinde sismik hareketlerin çok daha karmaşık bir yapı sergilediği belirtiliyor.

Geçmişte Alp Tetis Okyanusu'nun kapanmasıyla şekillenen bölgedeki bu yeni dönüş yönü, milyonlarca yıllık jeolojik döngünün bir parçası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, İber Yarımadası'nın batı ve güneybatı kesimlerindeki bu değişimlerin, bölgenin uzun vadeli sismik tehlike haritasını etkileyebileceğine dikkat çekiyor.