IMF Türkiye'nin mali şeffaflık sıralamasındaki ilerlemesini ve eksikliklerini vurguladı

Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan güncel Mali Şeffaflık Değerlendirmesi raporunda, Türkiye'nin kamu mali yönetimi ve şeffaflık alanında son 10 yılda kaydettiği gelişim ele alındı. Türkiye; Birleşik Krallık, Finlandiya, İrlanda, Avusturya ve Portekiz gibi ekonomilerin de bulunduğu yaklaşık 40 ülke arasında üst sıralarda yer alırken, Mali Şeffaflık Kodu ilkelerinin yaklaşık üçte ikisinde iyi veya ileri uygulama düzeyini karşıladığı belirtildi.

Raporda, Türkiye'nin mali şeffaflık alanındaki başarısında 2021 yılında program bütçeye geçilmesi, tahakkuk esaslı Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartlarının uygulanması ve Devlet Mali İstatistikleri raporlamasının iyileştirilmesi gibi reformların etkili olduğu vurgulandı. Türkiye'nin 2015 yılındaki değerlendirmede ilkelerin yaklaşık yarısını karşıladığı, sonrasında ise ilkelerin üçte birinin değerlendirme düzeyinin yükseltildiği kaydedildi.

Öte yandan IMF, kamu maliyesinde giderilmesi gereken kritik eksikliklere de dikkat çekti. Raporda, Türkiye Varlık Fonu bünyesinde bulunan ve GSYİH'nin yüzde 29'una denk gelen kamu varlığının mali raporlarda yer almadığı, fonun varlıkları, yükümlülükleri ve hükümetle ilişkileri konusunda açıklık bulunmadığı uyarısı yapıldı. Ayrıca deprem harcamalarının raporlanmasında sorunlar bulunduğu ve TOKİ'nin mali tablolarının kamuya açık olmadığı ifade edildi.

Mali risk yönetimi konusunda Türkiye'nin son 10 yılda yalnızca sınırlı ilerleme sağladığı belirtilen raporda, makroekonomik risk değerlendirmelerinin üst düzey hassasiyet analizleriyle sınırlı kaldığı ve tüm mali riskleri içeren tek bir özet raporun henüz yayımlanmadığı kaydedildi. Genel yönetim düzeyindeki yükümlülüklerin yanı sıra finansal ve finansal olmayan varlıkların büyük kısmının raporlama kapsamına alındığı ancak kamu emeklilik sistemine ilişkin yükümlülüklerin kapsam dışında kaldığı aktarıldı.

Türkiye'nin mali raporlama geçmişine değinen rapor, 2000 yılındaki ilk incelemede bütçe süreçlerinde eksiklikler ve sınırlı bilanço bilgileri tespit edildiğini, 2015 yılında ise hukuki çerçevenin güçlendiğinin görüldüğünü belirtti. Hükümetin 2017'de vatandaş bütçesi yayımlamaya başladığı ve 2022'de ek bütçe uygulamasına geçtiği de raporun notları arasında yer aldı.