İran'ın Urumiye kentindeki 800 yıllık Selçuklu eseri Üç Kümbet dikkat çekiyor

İran'ın Türkiye sınırındaki Batı Azerbaycan eyaletinin merkezi Urumiye'de bulunan 800 yıllık Selçuklu eseri Üç Kümbet, bölgedeki Türk mirasının önemli simgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Kentin Bazarbaş Mahallesi'nde yer alan anıtmezar, 1935 yılında İran milli eseri olarak kayıt altına alındı.

Tarihi kayıtlara göre yapı, 1201 yılında Selçuklu emirlerinden Şişkat Muzafferi tarafından mimar Mansur bin Musa'ya yaptırıldı. Mimari açıdan Tahran'daki Tuğrul Kulesi ile benzerlik gösteren eser, önceleri Zerdüştlere ait bir ateş tapınağı olarak kullanıldı. Yapının alt katı sarnıç, üst katı ise türbe olarak işlevlendirildi.

13 metre yüksekliğe ve 5 metre çapa sahip olan yapının birinci kat kapısı 1,7 metre, türbe kısmındaki ikinci kapı ise 2,5 metre yüksekliğinde bulunuyor. Kaidesinde küçük taş, gövdesinde ise "acur" olarak adlandırılan lime tuğla kullanılan yapıda; geometrik motifler, Kufi hat yazıları, mukarnaslar ve poligonal süslemeler yer alıyor.

Yapının isminin kaynağına dair farklı görüşler bulunuyor. Bazı kaynaklar, Urumiye ve çevresinde aynı türden iki kümbetin daha bulunduğunu ancak günümüze sadece bu yapının ulaştığını belirtirken; diğer görüşler ismin yapının basit plan formundan kaynaklandığını ileri sürüyor.

Üç Kümbet'in bahçesinde birçok mezarın yanı sıra Urartulara ve eski İran tarihine ait kitabeler ile Akkoyunlu Devleti döneminden kalan taş hayvan figürleri de yer alıyor.