İran ekonomisinde petrol ihracatı durma noktasına geldi, riyal rekor kırdı

İran ekonomisi, ABD'nin deniz ablukası uygulaması ve sıkılaşan yaptırımlar sonucunda petrol gelirlerinin kesilmesiyle ciddi bir darboğaz yaşıyor. Kpler Ham Petrol Analizi Başkanı Homayoun Falakshahi, ülkenin geçen ay ihracat terminallerinden hiç petrol yüklemediğini ve bu durumun 1979'daki İran İslam Devrimi'nden bu yana ilk kez yaşandığını bildirdi. Petrol satışlarının durmasıyla birlikte İran para birimi riyal, dolar karşısında yeni bir tarihi dip seviyesine geriledi.

Tahran piyasasında doların değeri 2,5 milyon riyalin üzerine çıkarken, riyaldeki değer kaybı son bir yılda dramatik bir boyuta ulaştı. Doların yıl başında 1,5 milyon riyal, Ağustos 2025'te ise 920 bin riyal seviyelerinde işlem gördüğü kaydedildi. Ülkede enflasyonun yüzde 90'a yaklaştığı, ekonominin bu yıl yüzde 5,4 oranında küçülmesinin beklendiği ve işsizliğin arttığı belirtiliyor.

ABD'nin temmuz ortasında deniz ablukasını yeniden devreye sokmasından önce denize açılan tankerlerde yaklaşık 90 milyon varil petrol bulunduğu tahmin ediliyor. Kpler verilerine göre bu petrol stoklarının ekim ortasına kadar tükenebileceği öngörülüyor. Ağırlıklı olarak Çin'e gönderilen bu petrolün ödemelerinin aralık ayına kadar devam edebileceği ancak stokların bitmesiyle döviz akışının durabileceği ifade ediliyor.

Devlet bütçesinin yaklaşık üçte birini oluşturan petrol gelirlerinin kesilmesi, aynı zamanda İran Devrim Muhafızları'nın finansmanını da etkiliyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, Çin'deki İran varlıklarına erişimde sorunlar yaşandığını ve ülkenin kendi para birimini kullanmakta dahi zorlandığını dile getirdi.