İran ve ABD arasındaki 47 yıllık gerilim savaşa dönüştü

İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında 1979 yılındaki Tahran'daki ABD Büyükelçiliği baskınıyla başlayan gerilim, 28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla sıcak çatışmaya dönüştü. Sivil altyapının da hedef alındığı süreçte, Hürmüz Boğazı'ndaki durum ve deniz ablukası krizi gerilimin küresel etkilerini artırdı.

İki ülke arasındaki tarihsel kırılmanın kökenleri 1953 yılında CIA ve MI6 destekli darbeyle Başbakan Muhammed Musaddık'ın devrilmesine dayanıyor. Şah Muhammed Rıza Pehlevi döneminde Washington ile yakın ilişkiler kurulurken, Ayetullah Humeyni liderliğindeki muhalefetin 1979 Devrimi ile Şah rejimini sonlandırması ve Şah'ın ABD'ye sığınması Amerikan karşıtlığını güçlendirdi.

İlk aşamada 13 kişinin serbest bırakılmasının ardından, toplamda 52 kişi 444 gün boyunca tutuldu. Bu olay, İran'ın siyasi hafızasında yerini koruyarak eski büyükelçilik binasının müzeye dönüştürülmesiyle sembolleşti.

Aradan geçen 47 yıllık süreçte ekonomik yaptırımlar, nükleer anlaşmazlıklar ve bölgesel güç mücadeleleri iki ülke arasındaki güvensizliği derinleştirdi.