İskenderiyeli Heron'un 2 bin yıl önce tasarladığı ilk otomat su dağıtıyordu

Yaklaşık 2 bin yıl önce Mısır'ın İskenderiye kentinde yaşayan matematikçi ve mühendis Heron, günümüzdeki otomatik makinelerin atası sayılan bir düzenek geliştirdi. Roma yönetimindeki Mısır'da, muhtemelen milattan sonra birinci yüzyılda faaliyet gösteren Heron'un tasarladığı sistem, atılan madeni paranın ağırlığını kullanarak tapınaklarda belirli miktarda kutsal su dağıtıyordu.

Mekanik bir düzeneğe sahip olan sistemde, kullanıcı makine üzerindeki yarıktan para attığında para içerideki küçük bir kefeye düşüyordu. Paranın ağırlığı kaldıraç kolunu aşağı indirerek su haznesindeki tıpayı kaldırıyor ve suyun akmasını sağlıyordu. Para kefeden kayıp düştüğünde ise mekanizma eski konumuna dönerek su akışını durduruyordu. Calgary Üniversitesi profesörlerinden John Humphrey'e göre bu sistem, tapınaklarda arınma amacıyla kullanılan suyun kontrollü bir şekilde dağıtılmasını amaçlıyordu.

Heron'un çalışmaları sadece su dağıtan makinelerle sınırlı kalmadı. Smithsonianmag'da yer alan bilgilere göre mühendis, sıcak hava basıncıyla tapınak kapılarını hareket ettiren bir mekanizma da tarif etti. Bu tasarımda ısınan hava suyun yerini değiştiriyor ve değişen ağırlık makaralar aracılığıyla kapıları açıyordu. Ancak araştırmacılar, bu kapı açma mekanizmasının gerçekten inşa edilip edilmediği konusunda kesin bir bilgiye sahip olmadıklarını belirtiyor.

Matematik, fizik ve mühendislik alanlarında çalışmalar yürüten Heron'un Pneumatika, Automata, Mekanika ve Metrika adlı eserleri günümüze kadar ulaşmıştır. Bu eserlerde hava basıncından buhar gücüne, otomatik sistemlerden matematiksel hesaplamalara kadar pek çok farklı konu ele alınmaktadır.