Isparta'daki Men Kutsal Alanı dünyada eşi benzeri olmayan stelleriyle dikkat çekiyor

Isparta'nın Yalvaç ilçesindeki Pisidia Antiokheia Antik Kenti sınırlarında, Gemen Dağı'nın yaklaşık 1600 metre rakımlı zirvesinde bulunan Men Kutsal Alanı ve Men Tapınağı, mimari yapısı ve dini özellikleri nedeniyle antik dünyanın önemli inanç merkezleri arasında yer alıyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınması için başvurusu yapılan bölgedeki kutsal alan, özellikle tapınağı çevreleyen hilal biçimli adak stelleriyle dikkat çekiyor.

Kazı Başkanı ve Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, Men Kutsal Alanı'nı 'antik dönemin Vatikan'ı' olarak nitelendiriyor. Özhanlı, bölgeye ilişkin ilk yazılı bilgilerin Amasyalı coğrafyacı Strabon tarafından aktarıldığını belirterek, Strabon'un burada geniş arazilere, çalışanlara ve ekonomik güce sahip bir tapınak devletinden söz ettiğini ifade ediyor.

Kutsal alanın sadece dini bir merkez olmadığını vurgulayan Özhanlı, bölgede stadyum, yer altı tanrıçasına ait küçük bir tapınak ve hacıların konaklaması ile kutsal alana hizmet vermesi amacıyla kullanılan yaklaşık 750 yapının bulunduğunu kaydetti. Bu yapılarla birlikte Men Kutsal Alanı'nın antik dönemde sosyal ve ekonomik hayatın şekillenmesinde de belirleyici bir rol üstlendiği belirtiliyor.

Tapınağın mimari detaylarına değinen Özhanlı, yapının yaklaşık 70 metre uzunluğunda ve 5 metre yüksekliğinde kutsal bir duvarla çevrili olduğunu, duvarın cephesinin ise Tanrı Men'e adanmış hilal biçimli adak stelleriyle kaplı olduğunu söyledi. Özhanlı, her bir hilalin buraya gelen insanların dileklerini, adaklarını ve inançlarını temsil ettiğini belirterek, tapınağın çevresinin bu şekilde adak stelleriyle kuşatıldığı başka bir örneğin dünyada bilinmediğini dile getirdi.

Roma İmparatorluğu döneminde Anadolu'nun önemli kentlerinden biri olan Pisidia Antiokheia, aynı zamanda Hristiyanlığın yayılmasında kritik rol oynayan Aziz Paulus'un milattan sonra 46-57 yılları arasında ziyaret ettiği merkezlerden biri olarak biliniyor. Kent içerisinde Augustus Tapınağı, tiyatro, anıtsal çeşme, Roma hamamı, stadyum ve kiliseler gibi önemli arkeolojik yapılar da bulunuyor.