İsrailli üniversitelerin Avrupa'daki boykot girişimlerine karşı hukuki faaliyeti

Investigate Europe ve Reporters United tarafından yürütülen 6 aylık araştırmaya göre, İsrail Üniversite Rektörleri Birliği (VERA), Avrupa'daki yükseköğretim kurumlarının İsrailli akademik kuruluşlarla iş birliklerini sonlandırma girişimlerine karşı hukuki faaliyetler yürütüyor. Brüksel merkezli EUobserver'ın aktardığı bilgilere göre, VERA adına çalışan Kesher hukuk firması, 9 Avrupa ülkesindeki 27 üniversiteyle temasa geçerek hukuki mektuplar gönderdi ve yerel hukuk firmalarıyla iş birliği yaptı.

Araştırma belgeleri, VERA'nın İsrailli kurumların Avrupa Birliği'nin Ufuk Avrupa (Horizon Europe) programına katılımını korumak amacıyla son iki yılda hukuki çalışmalara 800 bin dolar harcadığını gösteriyor. VERA'nın akademik boykot karşıtı çalışma grubu başkanı Emmanuel Nahshon, İsrail'in bu programa katılımının finansmanın yanı sıra bilimsel ve teknolojik gelişmelere dahil olmak açısından da kritik olduğunu savundu.

Belçika'daki Gent Üniversitesi, İsrail devleti veya ordusuyla bağlantılı olduğunu değerlendirdiği bazı kurumlarla yürüttüğü projelerden çekilme kararı alırken, Kesher hukuk firması Tel Aviv Üniversitesi ve Weizmann Bilim Enstitüsü adına AB Komisyonu'na başvurarak bu kurumların etik gerekçelerle dışlanmasının hukuki dayanağı olmadığını ileri sürdü. Ayrıca Fransa'daki Sorbonne Üniversitesi'nde de benzer iş birliklerinin sonlandırılması gündeme gelirken, Kesher'in İsrail'in Paris Büyükelçisi Joshua Zarka ile yakın çalıştığı iddia edildi; ancak İsrail Büyükelçiliği bu iddiayı reddetti.

Araştırmanın bir diğer bulgusu ise İspanya, Hollanda, İtalya ve Belçika'daki bazı üniversitelerin İsrail ile akademik iş birliklerini sonlandırma sözü vermelerine rağmen, İsrail savunma sektörüyle bağlantılı kuruluşların yer aldığı AB projelerinde ortaklıklarını sürdürdüğünü ortaya koydu. Bu kapsamda 34 üniversitenin, İsrailli kuruluşların dahil olduğu 38 yeni Ufuk Avrupa projesinde yer aldığı ve bu projeler aracılığıyla üniversitelere toplam 15 milyon avro AB fonu sağlandığı tespit edildi.

İspanya, İtalya ve Belçika'daki 6 üniversitenin, İsrailli ortakların savunma bağlantıları nedeniyle bazı projelerden çekildiği ancak aynı kurumlarla başka projelerde çalışmaya devam ettiği belirtildi. Söz konusu projelerin 6'sının hem sivil hem de askeri amaçlarla kullanılabilecek 'çift kullanımlı' niteliğe sahip olma potansiyeli bulunduğu kaydedildi. Projelerde Holon Institute of Technology, Weebit Nano, Mellanox ve Technion Institute gibi kuruluşların yer aldığı bildirildi.