İTÜ öncülüğündeki ekip karanlık enerjinin değişimine dair yeni model geliştirdi

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Fizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özgür Akarsu liderliğinde yürütülen uluslararası çalışma, fizik ve kozmoloji alanında önde gelen hakemli dergilerden Physical Review D'de yayımlandı. Yükseköğretim Kurulundan yapılan açıklamaya göre araştırma, evrenin genişleme sürecinde karanlık enerjinin zamanla değişmiş olabileceğine dair yeni bir model ortaya koydu.

Evrenin toplam enerji içeriğinin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturduğu tahmin edilen karanlık enerjinin, standart kozmoloji modelinde zaman içinde sabit kaldığı kabul edilmektedir. Ancak Karanlık Enerji Spektroskopik Aracı (DESI) tarafından elde edilen veriler, karanlık enerjinin zamanla değişim gösterdiğine dair işaretler barındırıyor. İTÜ öncülüğündeki ekip, bu veriler ışığında evrenin genişlemesine ilişkin yeni bir model geliştirdi.

Araştırmacılar, Einstein'ın genel görelilik kuramına alternatif bir kütleçekim teorisinin daha önce göz ardı edilen matematiksel çözümünü inceledi. Çalışmada, karanlık enerjinin negatif değerden pozitif değere geçişinin, teoriye sonradan eklenen bir varsayımdan ziyade teorinin kendi doğal yapısından kaynaklanabildiği saptandı.

Yeni model, evrenin genişleme hızındaki artışın durmuş olabileceği ihtimaline işaret ediyor. Bu durumun gözlemlerle doğrulanması halinde, evrenin geleceğine yönelik mevcut bilimsel hesaplamaların yeniden değerlendirilmesi gerekebileceği belirtildi. Geliştirilen model, erken evrene dair verilerle uyumlu kalırken günümüzde ölçülen yüksek genişleme hızı değerlerini de açıklayabiliyor.

Çalışmada Prof. Dr. Özgür Akarsu'nun araştırma grubundan Dr. N. Merve Uzun, Gebze Teknik Üniversitesi Araştırma Görevlisi Bilal Bulduk, Doğuş Üniversitesinden Prof. Dr. Nihan Katırcı ve Kyoto Üniversitesi Yukawa Teorik Fizik Enstitüsünden Prof. Dr. Antonio De Felice yer aldı.