İzlanda halkı AB ile müzakerelerin yeniden başlatılmasına 'hayır' dedi

Kuzey Atlantik'te yer alan yaklaşık 400 bin nüfuslu İzlanda'da, Avrupa Birliği (AB) ile üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasına yönelik gerçekleştirilen referandum sonuçlandı. İzlanda medyasında yer alan ve halkın yüzde 51,3'ünün müzakerelerin yeniden başlamasından yana olduğunu gösteren anketlerin aksine, sandıktan müzakerelerin başlatılmaması yönünde 'hayır' kararı çıktı.

İzlanda, AB'ye tam üyelik başvurusunu ilk kez 2009 yılında yapmıştı. Temmuz 2009'da başvuruyu olumlu karşılayan AB Komisyonu ile Temmuz 2010'da müzakerelere başlanmıştı. Ancak 2013 yılında hükümet değişikliği yaşanmasıyla birlikte AB karşıtı yeni yönetim süreci askıya almış, 2015 yılında ise İzlanda'nın aday ülke olarak değerlendirilmemesi talebi Brüksel'e iletilmişti.

2024 yılında yapılan seçimlerin ardından Sosyal Demokrat İttifakı liderliğinde kurulan koalisyon hükümeti, müzakerelerin durumunu netleştirmek amacıyla referandum kararı almıştı. Referandum öncesinde Başbakan Kristrún Frostadóttir, değişen jeopolitik durum nedeniyle AB'ye katılım için uygun bir zaman olduğunu savunurken; Maliye Bakanı Daoi Mar Kristofersson, jeopolitik zorluklar nedeniyle süreçlerin hızlandığını belirtmişti.

Referandumun jeopolitik boyutu, İzlanda'nın Grönland-İzlanda-İngiltere hattı olarak bilinen GIUK Boşluğu'ndaki stratejik konumu ve Arktik bölgesindeki artan rekabet nedeniyle önem kazanmıştı. 'Evet' çıkması durumunda Brüksel ile en az iki yıl sürecek bir pazarlık sürecinin başlaması ve sürecin sonunda 2028 yılında ikinci bir referandumun yapılması öngörülüyordu.