İzmir'in 140 yıllık eğitim kurumu Atatürk Lisesi tarihini yaşatıyor

Temelleri 1886 yılında 'İzmir Mekteb-i İdadisi' adıyla atılan İzmir Atatürk Lisesi, 140 yıllık eğitim geçmişini İzmir Eğitim Tarihi Müzesi aracılığıyla geleceğe aktarıyor. Anadolu Ajansı'nın 'Asırlık Mektepler' dosya haberinde ele alınan kurum, Konak Meydanı'ndaki ilk binasından Çalgıcıbaşı mevkisindeki tarihi taş yapısına uzanan kurumsal dönüşümüyle dikkat çekiyor.

Okulun tarihsel süreçte yetiştirdiği isimler arasında eski başbakanlar Şemsettin Günaltay ve Şükrü Saracoğlu, eski genelkurmay başkanları Kazım Orbay ve Memduh Tağmaç ile dört milli eğitim bakanı bulunuyor. Ayrıca Türkiye'nin ilk beden eğitimi öğretmenlerini yetiştiren Selim Sırrı Tarcan ile yazar ve şairler Halid Ziya Uşaklıgil, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Necati Cumalı ve Ahmet Haşim gibi önemli şahsiyetler okulun eski öğrencileri ve öğretmenleri arasında yer alıyor.

Kurumun geçmişi, 1880'li yılların ortasında bugünkü İzmir Valiliği binasının bulunduğu bölgede 5 yıllık eğitim verecek şekilde kurulmasına dayanıyor. Tanzimat sonrası yenileşme hareketleri kapsamında kurulan okulun eğitim süresi, kuruluşundan kısa bir süre sonra yedi yıla çıkarıldı. Okul; İzmir Mekteb-i İdadisi, İzmir Mekteb-i Sultanisi, İzmir Birinci Mekteb-i Sultanisi ve İzmir Erkek Lisesi gibi farklı isimlerle hizmet verdikten sonra 1942 yılında İzmir Atatürk Lisesi adını aldı.

İzmir'in işgal süreciyle ilgili önemli olaylara da ev sahipliği yapan lisede, Mustafa Necati'nin çağrısıyla Redd-i İlhak Cemiyeti kurulmuştu. 15 Mayıs 1919'da Yunan birlikleri tarafından öğrencilerin gözaltına alınmasıyla 1920 yılının kasım ayında kapatılan okul, Kurtuluş Savaşı'nın ardından Vasıf Çınar'ın çalışmalarıyla yeniden açıldı. İzmir yangınından kurtulan neoklasik tarzda inşa edilen Çalgıcıbaşı mevkisindeki bina onarılarak 1922 yılının ekim ayında öğretime başlandı.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, okulu 1925 ve 1931 yıllarında iki kez ziyaret etti. Okulun isminin değiştirilmesi süreciyle ilgili olarak, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün 1942 yılındaki ziyareti sonrası gönderdiği telgrafın ardından kurumun adının İzmir Atatürk Lisesi olarak tescillendiği belirtiliyor.