İzmir'de klimaların atık ısısını toprağa aktaran yapay zeka projesi başlatıldı

İzmir'de Yaşar Üniversitesi bünyesinde yürütülen yeni bir mühendislik projesiyle, binaların soğutulması esnasında ortaya çıkan atık ısının dış ortama verilmesi yerine toprağın derinliklerine aktarılması hedefleniyor. Yaşar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Tutar'ın yürütücülüğünde başlatılan çalışma, yaz aylarında yoğunlaşan klima kullanımının neden olduğu kentsel ısı adası etkisini azaltmayı amaçlıyor.

Proje kapsamında, binaların soğutulması sırasında oluşan atık ısı, spiral formdaki özel boru hatları aracılığıyla toprağın derinliklerine transfer edilecek. Bu yöntemle, yaşam alanlarının serinletilmesi sırasında dış ortama sıcak hava salınımının engellenmesi ve yer altının doğal serinliğinden yararlanılması planlanıyor. Çalışmada Helisel Sondaj Kuyusu Isı Değiştiricileri teknolojisinden faydalanılıyor.

Sistemin kurulumu ve optimizasyonu için derin öğrenme tabanlı yapay zeka algoritmaları kullanılıyor. Bu teknoloji sayesinde toprağın termofiziksel yapısı, boruların çapı, uzunluğu, kıvrım sayıları ve soğutucu akışkanın debisi gibi çok sayıda değişken eş zamanlı olarak analiz ediliyor. Yapay zeka desteğiyle, en düşük elektrik tüketimiyle maksimum soğutma performansını sunan tasarım parametreleri tespit ediliyor.

Proje ekibinde Enerji Yönetimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, Dr. Öğretim Üyesi Aslı Tiktaş ve araştırmacı Yağız Ali İlmi Güçlü yer alıyor. Prof. Dr. Tutar, derin öğrenme tabanlı yapay zeka yöntemlerinin büyük veri kümeleri üzerinden yüz binlerce tasarım senaryosunu kısa sürede analiz ederek, en yüksek soğutma performansını en düşük maliyetle sağlayan optimum sistemi önceden belirlemeye olanak tanıdığını belirtti.