Üç kanser türüne etkili yeni ilaç adayı moleküller iki patent aldı

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) ve İstanbul Medipol Üniversitesi akademisyenleri tarafından yürütülen ortak çalışmada, meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili olduğu belirlenen yeni ilaç adayı moleküller sentezlendi. "Yeni Tirozin Kinaz İnhibitörlerinin Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması" başlıklı çalışma sonucunda elde edilen buluş, biri ulusal diğeri Avrupa patenti olmak üzere iki ayrı patentle koruma altına alındı.

Araştırma, BEUN Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zuhal Gerçek ile İstanbul Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Güzel ve araştırmacı Betül Yeşil tarafından gerçekleştirildi. Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) kapsamında desteklenen proje, iki aşamalı bir süreçle tamamlandı.

Çalışmanın ilk aşamasında yeni moleküllerin sentezi Prof. Dr. Zuhal Gerçek tarafından BEUN laboratuvarlarında gerçekleştirildi. İkinci aşamada ise moleküllerin antikanser aktiviteleri, Prof. Dr. Mustafa Güzel ve Dr. Öğretim Üyesi Betül Yeşil tarafından deneysel ve teorik yöntemlerle incelendi. Yapılan analizlerde, moleküllerin kanser hücrelerinin kontrolsüz büyümesini tetikleyen tirozin kinaz enzimini hedef aldığı ve üç farklı kanser türü üzerinde biyolojik aktivite gösterdiği kanıtlandı.

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2024 yılında tescillenen buluşun Avrupa patent başvurusu da tescile uygun bulundu. Prof. Dr. Zuhal Gerçek, çalışmanın amacının kanser ilacı olmaya aday molekülleri sentezlemek ve bu moleküllerin antikanser aktivitelerini ortaya koymak olduğunu belirtti.

Geliştirilen moleküllerin tam kapsamlı bir ilaca dönüşebilmesi için klinik çalışmaların yapılması gerekiyor. Yerli ve milli ilaç üretimi yolunda kritik bir eşik olarak görülen bu buluş, kanser tedavisinde yeni seçenekler sunmayı hedefliyor.