Karadeniz'deki İHA saldırıları Türkiye, Romanya ve Bulgaristan iş birliğini gündeme

Karadeniz'de son dönemde Bulgaristan ve Romanya kıyılarında ticari gemilere yönelik düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırılarındaki artış, bölgedeki seyrüsefer güvenliği için Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasındaki iş birliğini ön plana çıkardı. Bölgedeki saldırıların ticari rotaları ve deniz güvenliğini tehdit etmesi üzerine, kıyıdaş ülkelerin savunma kapasitelerini koordine etmesi gerekliliği tartışılmaya başlandı.

Ambrey ve Uluslararası Denizcilik Örgütü verilerine göre, yılbaşından bu yana Karadeniz'de 570'ten fazla gemiye saldırı düzenlendi ve bu saldırılarda en az 40 denizci hayatını kaybetti. Carnegie Europe araştırmacısı Dimitar Bechev'in analizine göre ise ekim ayında aynı kıyı hattında gerçekleşen hava ve deniz araçlı saldırılardan etkilenen 7 gemide 27 denizci yaşamını yitirdi. Saldırıların son 45 gününde yaklaşık yüzde 90'ının Rusya tarafından gerçekleştirildiği belirtiliyor.

Avrupa Liderlik Ağı Politika ve Araştırma Koordinatörü Maria Branea, Karadeniz'deki İHA saldırılarındaki keskin artışın acil bir güvenlik düzenlemesini gerekli kıldığını ifade etti. Branea, Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi uyarınca Karadeniz erişimini kontrol etmesi ve Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM Black Sea) müzakerelerine öncülük etmesi nedeniyle bölgede merkezi bir aktör olduğunu vurguladı.

Bölgesel önceliklerin farklılık gösterdiğine değinen Branea, Türkiye'nin kıyıdaş ülkelerin öncü rolüne ve Rusya ile gerilimin yönetilmesine odaklandığını, Romanya'nın NATO varlığının güçlendirilmesini savunduğunu, Bulgaristan'ın ise daha temkinli bir tutum sergilediğini aktardı. Branea, NATO ve Avrupa Birliği'nin yeni kurumlar oluşturmak yerine, Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında halihazırda gelişmekte olan düzenlemeleri tanıyıp güçlendirmesi gerektiğini belirtti.

Güvenlik mimarisinin geliştirilmesi kapsamında; kıyıdaş müttefikler arasında düzenli istişare mekanizmalarının kurulması, deniz gözetleme sistemlerinin entegrasyonu ve koordineli savunma kapasitesinin finanse edilmesi öneriliyor. Ayrıca Türkiye'nin Sakarya Gaz Sahası ve Romanya'nın Neptun Deep projesi gibi enerji altyapılarının korunmasının, bölgedeki stratejik güvenlik için kritik önem taşıdığı ifade ediliyor.