Kazakistan topraklarının yüzde 66'sı arazi bozulması riskiyle karşı karşıya

Sovyetler Birliği'nin 1954 yılında Nikita Kruşçev liderliğinde hayata geçirdiği Bakir Topraklar Kampanyası, aradan geçen 72 yılın ardından Kazakistan'da ciddi çevresel sorunlara yol açtı. 1954-1963 yılları arasında Kazakistan ve Rusya'nın kurak bölgelerindeki yaklaşık 45 milyon hektarlık bozkırın tarıma açılması, günümüzde geniş çaplı arazi bozulmasına neden oldu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı verilerine göre, Kazakistan'da bozulmuş durumda bulunan arazilerin büyüklüğü 180 milyon hektara ulaşarak ülke yüzölçümünün yaklaşık yüzde 66'sını kapsıyor.

Proje kapsamında işlenen 45 milyon hektarlık alanın yaklaşık 23 milyon hektarlık kısmının Kuzey Kazakistan'da bulunduğu belirtiliyor. İlk yıllarda tahıl üretiminde önemli artışlar sağlayan girişim, 1956 yılında bölgeden 64 milyon ton civarında tahıl elde edilmesini sağladı. Ancak bu tarımsal genişleme sürecinin, 1950 ile 1965 yılları arasında tahminen 1,6 gigatonluk bir karbon emisyonuna yol açtığı ifade ediliyor.

Yoğun tarımsal faaliyetler ve doğal bitki örtüsünün kaldırılması, toprakları rüzgar ve su erozyonuna karşı savunmasız bıraktı. Güncel verilere göre Kazakistan'daki tarım arazilerinin yaklaşık 30 milyon hektarı erozyondan etkilenmiş durumda. Bu alanın 24 milyon hektarlık bölümü rüzgar, 5 milyon hektarlık bölümü ise su erozyonu riski altında bulunuyor. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla terk edilen bazı araziler yeniden doğal çayır formuna dönmeye başlasa da üst toprak tabakasındaki kayıplar ve çölleşme riski devam ediyor.

Mevcut arazi bozulmasının tamamının yalnızca 1954'teki kampanya ile sınırlı olmadığı, günümüzde uygulanan arazi kullanım yöntemlerinin ve farklı çevresel faktörlerin de sorunun büyümesinde etkili olduğu kaydediliyor.