Kolombiya İsrail'e yönelik soykırım davasındaki müdahillik hakkından vazgeçti

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Kolombiya'nın 1948 tarihli Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'nin ihlali gerekçesiyle Güney Afrika tarafından İsrail'e karşı açılan davadaki müdahillik bildirimini geri çektiğini açıkladı. Divan'dan yapılan yazılı açıklamaya göre Kolombiya, müdahil olma kararından vazgeçtiğini 18 Eylül Cuma günü resmi olarak bildirdi.

Kolombiya, söz konusu müdahillik başvurusunu 5 Nisan 2024 tarihinde UAD Statüsü'nün 63. maddesi kapsamında gerçekleştirmişti. UAD Statüsü'nün 63. maddesi, bir davada yorumlanan uluslararası sözleşmeye taraf olan devletlere davaya müdahil olma hakkı tanırken, Divan'ın vereceği kararın yorumlarını bu devletler için de bağlayıcı kılıyor.

Kolombiya'nın geri çekilme kararının ardından davaya müdahil olan ülke sayısı 21 olarak kaydedildi. Müdahil ülkeler arasında Türkiye, İspanya, Belçika, İrlanda, Brezilya, Meksika ve Filistin'in yanı sıra Hollanda, ABD ve Macaristan da bulunuyor. Türkiye, müdahillik bildirimini 7 Ağustos 2024 tarihinde sunmuştu.

Müdahillik başvurularının tarihlerine bakıldığında; Hollanda ve İzlanda 11 Mart 2026'da, ABD, Macaristan, Namibya ve Fiji ise 12 Mart 2026'da başvuruda bulundu. Filistin ve Belize başvurularını UAD Statüsü'nün hem 62. hem de 63. maddeleri kapsamında yaparken, diğer ülkeler yalnızca 63. madde çerçevesinde bildirimde bulundu.

Güney Afrika Cumhuriyeti, 29 Aralık 2023 tarihinde İsrail'in Soykırım Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle UAD nezdinde dava süreci başlatmıştı. Güney Afrika, Gazze'deki insani durumun aciliyetine dikkat çekerek Divan'dan ihtiyati tedbir kararları talep etmişti.

UAD, 26 Ocak, 28 Mart ve 24 Mayıs 2024 tarihlerinde aldığı üç ayrı tedbir kararıyla İsrail'in soykırım fiillerini engelleyecek önlemleri almasını, özellikle Refah'taki askeri operasyonları sonlandırmasını ve aldığı tedbirleri düzenli olarak Divan'a raporlamasını istemişti.