Kuzey Amerika'daki dev Agassiz Gölü'nün yok oluşu iklimi etkiledi

Kuzey Amerika kıtasının büyük bir bölümünü kaplayan yaklaşık 440 bin kilometrekarelik Agassiz Gölü, yaklaşık 13 bin yıl önce gerçekleşen büyük su boşalmalarıyla yok oldu. Laurentide Buzulu'nun erimesiyle oluşan ve yüzölçümü bakımından Karadeniz veya günümüz Fransa'sı ile kıyaslanabilen göl, Hudson Körfezi üzerinden Kuzey Buz Denizi ve Atlas Okyanusu'na boşalarak okyanus akıntı sistemlerini etkiledi.

Bölgedeki su kütlesinin oluşumu, yaklaşık 110 bin yıl önce Kuzey Amerika'yı kaplayan 3 kilometre kalınlığındaki Laurentide Buzulu'nun erimesine dayanıyor. 16 bin yıl önce başlayan küresel ısınma ile eriyen suların bölgedeki yükseltiler nedeniyle tahliye edilememesi, devasa bir tatlı su birikintisinin meydana gelmesine yol açtı. Zaman içinde sınırları değişen gölün suları, başlangıçta güneye, daha sonra ise kuzeydoğu ve kuzeybatı yönlerine doğru akış gösterdi.

Gölden okyanuslara boşalan yoğun tatlı suyun, sıcak suları kuzeye ve soğuk suları güneye taşıyan akıntı sistemlerini zayıflattığı öne sürülüyor. Bu durumun, Kuzey Yarımküre'de yaklaşık 1200 yıl süren ve sıcaklıkların ortalama 3 derece gerilediği 'Genç Dryas' adlı ani soğuma dönemine katkıda bulunduğu belirtiliyor. Bu sert iklim değişikliğinin; mamut, kılıç dişli kaplan ve dev tembel hayvan gibi megafauna türlerinin neslinin tükenmesinde ana etkenlerden biri olduğu değerlendiriliyor.

Bilim dünyasında, Agassiz Gölü'ndeki su boşalmalarının Genç Dryas dönemini doğrudan tetikleyip tetiklemediği tartışılmaya devam ediyor. Bazı yeni kronoloji çalışmaları, büyük su boşalmalarının Genç Dryas'ın başlangıcından sonra gerçekleşmiş olabileceğine işaret ediyor.