Lancet raporu nükleer savaş ve yapay zeka riskine dikkat çekti

Almanya'nın Berlin kentinde düzenlenen Dünya Sağlık Zirvesi'nde, Lancet Komisyonu tarafından hazırlanan kapsamlı bir küresel risk raporu kamuoyuyla paylaşıldı. 35 uzmanın üç yıl süren çalışmaları sonucunda hazırlanan araştırma, dünya genelinde insan sağlığını ve yaşam süresini tehdit eden 17 büyük riski mercek altına aldı.

Raporda, gerçekleşme olasılıkları düşük olsa da etkileri son derece yıkıcı olabilecek nükleer savaş ve yapay zekanın kötü amaçlarla kullanılması en kritik tehditler olarak sıralandı. Uzmanlar, nükleer bir çatışmanın atmosfer üzerindeki etkileri nedeniyle tarımsal üretimi düşürüp küresel kıtlığa yol açabileceği, yapay zeka destekli biyolojik silahların ise benzeri görülmemiş bir felaket riski oluşturabileceği konusunda uyardı.

Araştırmada yer alan diğer temel riskler arasında hava kirliliği, antimikrobiyal direnç, çocuklarda yetersiz beslenme, iklim krizi, silahlı çatışmalar ve uluslararası yardımlardaki kesintiler bulunuyor. Sağlık risklerinin ekonomik koşullara göre farklılaştığı belirtilen raporda; yüksek gelirli ülkelerde obezite ve ruh sağlığı sorunlarının, düşük gelirli bölgelerde ise eğitim yetersizliği ve çocuklarda yetersiz beslenmenin öne çıktığı kaydedildi.

Uluslararası sağlık yardımlarındaki azalmanın etkilerine değinen rapor, ABD ve İngiltere gibi ülkelerin bütçe kesintilerinin küresel sağlığı olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Yardımların kesilmesi durumunda 2100 yılına kadar milyarlarca yıllık sağlıklı yaşamın kaybedilebileceği ve bu kaybın yaklaşık yüzde 70'inin Sahra Altı Afrika'da yaşanabileceği hesaplandı.

Raporu hazırlayan komisyon üyeleri, çalışmanın amacının korku yaratmaktan ziyade karar vericileri harekete geçirmek olduğunu ifade etti. İklim değişikliğinin sınırlandırılması, sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi ve teknolojik yeniliklere yatırım yapılması gibi adımların bu risklerin etkilerini azaltabileceği vurgulandı.