Mahfi Eğilmez Big Mac Endeksi ile doların gerçek kurunu hesapladı

Eski Hazine Müsteşarı ve ekonomist Mahfi Eğilmez,

Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?

başlıklı yazısında, piyasadaki döviz kuru ile Türk Lirası'nın satın alma gücüne dayalı kur arasındaki farkı analiz etti. Eğilmez, Temmuz 2026 sonu itibarıyla piyasalarda 47,50 TL seviyesinde seyreden dolar kurunun, ekonomi yönetiminin müdahaleleri nedeniyle paranın gerçek satın alma gücünü yansıtmadığını ifade etti.

Eğilmez, analizinde The Economist dergisi tarafından yayımlanan Big Mac Endeksi'ni temel aldı. 30 Temmuz 2026 verilerine göre, dünya genelinde ortalama fiyatı 5 dolar olan Big Mac'in Türkiye'deki satış fiyatının 325 TL'ye ulaştığını belirtti. Mevcut piyasa kuru üzerinden yapılan hesaplamada, Türkiye'deki ürünün dolar bazında küresel ortalamadan yaklaşık yüzde 37 daha pahalı olduğu sonucuna varıldı.

Satın alma gücü paritesini (SAGP) dikkate alan hesaplamada Eğilmez, Türk Lirası'nın satın alma gücünü yansıtan dolar kurunun 65 TL olması gerektiğini kaydetti. Piyasa kuru ile satın alma gücüne dayalı kur arasında 17,50 TL'lik bir fark bulunduğunu belirten Eğilmez, bir kurun ekonomik gerçeklikten uzun süre uzak tutulmasının maliyetinin zaman içinde başka kanallardan ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.

Eğilmez, döviz kurunun sadece arz ve talebe göre değil; faiz farkları, risk primi, sermaye hareketleri, beklentiler ve merkez bankası müdahaleleri gibi pek çok etkenle şekillendiğini vurguladı. Yazısında, bir ülkenin parasını güçlü göstermenin ülkeyi zenginleştirip özlerlemediği veya sadece dolar cinsinden görünen rakamları mı değiştirdiği sorusunu gündeme getirdi.