Mekke Ortak Savunma Anlaşması kanun teklifi TBMM Genel Kurulu'nda görüşülecek

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi, bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda görüşülecek. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ı "Çekirdek Taraflar" olarak tanımlayan anlaşma; egemenlik, toprak bütünlüğü ve uluslararası hukuka saygı temelinde taraflara müşterek savunma yükümlülüğü getiriyor.

Anlaşmanın 2. maddesi uyarınca, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı ya da askeri saldırganlık, tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilecek. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı çerçevesinde şekillendirilen bu düzenleme ile saldırıya uğrayan ülkeye, askeri imkanlar da dahil olmak üzere mevcut tüm karşılıklı yardım olanakları kullanılarak derhal destek sağlanması öngörülüyor.

Anlaşma metninde, saldırı anında gerçekleştirilecek otomatik ve şartsız bir desteğin yer almadığı belirtiliyor. Yardım süreci için saldırıya uğrayan ülkenin talepte bulunması gerekecek. Üç ülkenin yapacağı objektif değerlendirmenin ardından sağlanacak desteğin kapsam ve niteliğine karar verilecek. Karar alma sürecinde oy birliği (oydaşma) şartı aranırken, askeri birlik gönderilmesi kararı Anayasa'nın 92'nci maddesi kapsamında gerçekleştirilecek.

Savunma sanayii alanında derin bir iş birliğini de şart koşan anlaşma kapsamında taraflar; ortak üretim yapacak, ileri teknoloji gerektiren alanlarda ortak Ar-Ge ve inovasyon projeleri yürütecek ve uzman personel vasıtasıyla insan kaynağı yetiştirecek. Ayrıca barış, savaş ve olağanüstü hallerde mühimmat, silah, yakıt ve yedek parça tedarikini içeren kapsamlı bir lojistik destek mekanizması kurulacak.

İttifakın kurumsal yapısını oluşturmak amacıyla Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" kurulacak. Komite, dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda en az iki kez toplanacak; ülke liderleri ise gerekli görüldüğünde yılda bir kez bir araya gelebilecek. Anlaşma kapsamında kurulacak daimi sekretaryaya Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak ve ilk Genel Sekreter Pakistan vatandaşı olacak.