Moda sektörü atıkları yeni iş modelleri ve hammaddeler için kullanılıyor

Moda sektöründe üretim sürecinde ortaya çıkan fazla kumaşlar, kullanılmayan deri stokları ve atıl tekstil ürünleri, yeni iş modellerinin geliştirilmesine zemin hazırladı. Türkiye ve dünyadaki çeşitli girişimler, yeni hammadde satın almak yerine üretim sisteminde kalan malzemeleri yeniden değerlendirerek çanta, kıyafet ve aksesuar üretimine yöneldi. Bazı şirketler bu malzemelerle doğrudan tüketiciye yönelik ürünler geliştirirken, bazıları moda markalarına dönüşüm hizmetleri sunuyor, bazıları ise tekstil atıklarını biyoteknoloji yöntemleriyle yeni hammaddelere dönüştürüyor.

ABD merkezli Hyer Goods, lüks moda markalarının üretiminden kalan deri stoklarını kullanarak çanta ve cüzdan üreten girişimlerin başında geliyor. Tasarımcı Dana Cohen tarafından 2019 yılında kurulan şirket, Hermès, Chanel ve Valentino gibi markaların üretim artığı derilerini değerlendiriyor. The Guardian'ın haberine göre şirket, yaklaşık 7 bin pound deri malzemeyi çöpe gitmekten kurtararak İtalya'daki küçük atölyelerde sınırlı sayıda ürüne dönüştürdü. Hyer Goods, Türkiye'deki bir üretim ortağıyla da fazla iplik stoklarını değerlendiriyor ve 2026 yılı üretiminin yaklaşık yüzde 25'inin Türkiye'de üretilen trikolardan oluşacağını açıkladı.

Almanya merkezli Re-Fresh Global ise tekstil atıklarını biyoteknoloji temelli bir sistemle yeni hammaddelere dönüştürmeye odaklanıyor. Şirketin uyguladığı yöntemde tekstil atıkları mekanik olarak parçalandıktan sonra enzimatik işlemden geçiriliyor, ardından filtrasyon aşamasıyla farklı sektörlerde kullanılabilir malzemeler elde ediliyor. Bu süreç sonunda pamuk gibi doğal liflerden selüloz temelli malzemeler, polyester içeren atıklardan ise tekstil hamuru üretiliyor. Elde edilen bu yeni malzemelerin ambalaj, otomotiv iç mekânları ve yapı malzemeleri gibi farklı endüstriyel alanlarda kullanılabileceği belirtiliyor.