Namibya'da bulunan 60 tonluk Hoba göktaşı dünyanın en büyük tek parça meteoriti

Namibya'nın Grootfontein kenti yakınlarındaki Hoba West çiftliğinde 1920 yılında çiftçi Jacobus Hermanus Brits tarafından keşfedilen Hoba göktaşı, dünyanın en büyük tek parça meteoriti ve en ağır doğal demir kütlesi olarak biliniyor. Brits'in tarlasını sürdüğü sırada sabanının sert bir cisme takılması üzerine yaptığı kazı sonucunda ortaya çıkarılan dev kütle, yaklaşık 80 bin yıl önce Dünya'ya düşmüş olarak tahmin ediliyor. Aşırı ağırlığı nedeniyle bulunduğu noktadan taşınamayan göktaşı, 1955 yılında ulusal anıt ilan edilerek koruma altına alındı.

Yapılan incelemeler sonucunda yaklaşık 2,7 metre boyunda, 2,7 metre genişliğinde ve 0,9 metre kalınlığında olan tabaka biçimindeki bloğun %84 demir, %16 nikel ve iz miktarda kobalt içerdiği saptandı. Meteorit Bülteni Veritabanı'nda 'IVB' kimyasal grubunda sınıflandırılan cismin, Güneş Sistemi'nin erken dönemlerindeki ayrışmış bir ana gök cisminden koptuğu değerlendiriliyor. Yerel San halkı tarafından 'Düşen Yıldız' anlamına gelen Ghantsiis olarak adlandırılan meteorit, günümüzde açık hava muhafaza alanında sergileniyor.

Göktaşının çevresinde herhangi bir krater, kenar yükseltisi veya püskürük katmanı bulunmaması bilim dünyasında dikkat çekiyor. Araştırmacılar, kütlenin geniş ve yassı yapısı nedeniyle atmosfere girdiğinde yüksek dirençle karşılaşıp düşüş hızının yavaşlamış olabileceğini ya da oluşan küçük bir kraterin binlerce yıllık erozyonla zamanla yok olduğunu öngörüyor.

Hoba göktaşı, son yıllarda iklim şartları ve insan tahribatı nedeniyle kütle kaybına uğruyor. Keşfedildiği ilk yıllarda yapılan ölçümlerde 66 ton olduğu belirtilen kütlenin, günümüzde 60 ton seviyelerine gerilediği kaydedildi. Bu erimenin temel nedenleri arasında; kazı sonrası hava ile temas eden yüzeydeki oksitlenme, bilimsel numune alımları ve ziyaretçilerin parça koparması gösteriliyor.