NUS-Lancet PRIME Komisyonu pandemi hazırlık raporunu New York'ta açıkladı

Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) ve tıp dergisi The Lancet iş birliğiyle kurulan NUS-Lancet PRIME Komisyonu, 20 ülkede yürütülen üç yıllık çalışmaların sonucunu içeren raporunu New York'ta tanıttı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Üst Düzey Haftası kapsamında düzenlenen uluslararası toplantıda paylaşılan 'Eşitlik için Pandemiye Hazır Olma Dönüşümü' başlıklı rapor, pandemi hazırlık süreçlerinde laboratuvar kapasitesi ve aşı stoklarının ötesine geçerek sosyal koşulları ve sistemik yapıları merkeze alıyor.

Raporun Türkiye ayağındaki çalışmalar, Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma ve Uygulama Merkezi (KUISCID) katkılarıyla gerçekleştirildi. Araştırma sürecine KUISCID Kurucu Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül ve Bahçeşehir Üniversitesi'nden Prof. Dr. Özge Karadağ katkı sundu. Prof. Dr. Karadağ, New York'taki toplantıya katılarak Türkiye'deki deneyimlerin küresel pandemi hazırlığı tartışmalarına aktarılmasına katkı sağladı.

Raporda sunulan epidemiyolojik modellemelere göre, varsayımsal bir Influenza A pandemisinde hızlı ve adil aşı erişiminin sağlanması, can kayıplarını yüzde 59 oranında azaltabilecek. Çalışma; hükümet, sivil toplum ve özel sektör temsilcilerinden gelen verileri, altı kapsamlı kanıt incelemesini ve gelecek senaryolarını bir araya getiriyor.

Komisyon, toplumların korunmasını zorlaştıran beş temel sistemik kırılganlık alanı belirledi. Bu alanlar; temel ihtiyaçların karşılanmasındaki güvencesizlik, barınma sorunları ve kalabalık yaşam koşulları, sağlık ve sosyal koruma sistemlerine erişimde idari engeller, kurumlara ve sağlık bilgilerine yönelik güven kaybı ile kırılgan sağlık ve sosyal sistemler olarak sıralandı. Raporda, belirli kesimleri doğrudan 'kırılgan' olarak tanımlamak yerine, insanları bu duruma iten sistem ve koşulların iyileştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Türkiye özelindeki verilerde, pandemi döneminde sağlık çalışanlarının yaşadığı durumlar ve sağlık sistemlerinin işleyişi öne çıkan unsurlar arasında yer aldı. Araştırma, pandemi dayanıklılığının sadece tıbbi müdahalelerle değil; sosyal koşullar, kurumsal güven ve bireylerin günlük yaşamlarını sürdürebilme kapasiteleriyle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koydu.