ODTÜ Karadeniz'de 150 kilometreye yayılan metal zengini bulutları haritalandırdı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü araştırmacıları, Karadeniz'in derinliklerinde bulunan ve kıyıdan yaklaşık 150 kilometre açığa kadar uzanan metalce zengin parçacık bulutlarını haritalandırdı. Ağustos ayının son haftasında gerçekleştirilen bir haftalık bilimsel yaz seferi kapsamında, deniz suyunun fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri incelenerek gözle görülmeyen bu bulutların konumu ve yapısı belirlendi.

Enstitü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Yücel, söz konusu oluşumu 7-8 yıldır takip ettiklerini, son üç yıldır ise Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) desteğiyle geliştirilen yeni teknolojiler ve metodolojiler sayesinde daha ayrıntılı araştırmalar yaptıklarını belirtti. Çalışmaların Karadeniz'in batısında, Sakarya Nehri'nin denize döküldüğü noktadan itibaren 150 kilometrelik bir hatta, farklı istasyonlarda dikey ölçümler yapılarak yürütüldüğü ifade edildi.

Parçacık bulutlarının oluşumunda Karadeniz'in özel yapısının belirleyici olduğu kaydedildi. Karadeniz'in yaklaşık 100 metre derinlikten sonra dünyanın en büyük oksijensiz deniz hacmine sahip olması nedeniyle, oksijenli ve oksijensiz ortam arasındaki sınırda özel mikrobiyal reaksiyonların meydana geldiği aktarıldı. Bu süreçte nehirlerin getirdiği büyük partiküllerin veya atmosferden gelen tozların çözülerek nano parçacıklar halinde biriktiği belirtildi.

Yapılan ölçümlerde parçacıkların özellikle demir ve mangan elementleri açısından yüksek yoğunlukta olduğu tespit edildi. Kıyıdan gelen malzemelerin Karadeniz'in özel koşullarında çözülüp yeniden çökelerek açık denize taşındığı vurgulandı. Prof. Dr. Mustafa Yücel, bu durumun deniz kirliliğinin yayılımını anlamak açısından kritik olduğunu ve bulutun balıklara toksik etki yapabileceğini dile getirdi.

Araştırmanın diğer boyutları arasında nanoteknoloji ve uzay bilimleri de yer alıyor. Karadeniz'in karanlık ve oksijensiz ortamının, Güneş Sistemi'nde yeni keşfedilen okyanusların bazı özellikleriyle benzerlik gösterebileceği tespit edildi.